Ali Molenaar

Over stukjes, mezelf en theater

Boekenweekgeschenk: #50books vraag 14

Geplaatst op 8 april 2017 door admin

Jarenlang heb ik in een bibliotheek gewerkt waar we van onze leverancier, een Haagse boekhandel, elk jaar het Boekenweekgeschenk ontvingen. Daarom heb ik dus een uitgebreide collectie Boekenweekgeschenken. Vanaf 1989 heb ik ze kunnen verzamelen. Zie hier op Librarything het resultaat. Als ik de boekjes netjes naast elkaar zou zetten, zou het een leuk rijtje zijn. Maar met mijn bibliotheekhart heb ik mijn boeken op alfabetische volgorde van de schrijver gezet. Je moet die kleine dingen dus ver uit elkaar zoeken. Ik mis er wel een paar, heb ik al uitgevonden, de lijst met titels op Wikipedia leert me dat ik begin en eind jaren negentig een paar titels mis.

De vraag

Deze nieuwe vraag in de #50books serie is overigens niet of ik de hele verzameling heb, maar of ik het het boekenweekgeschenk al heb gelezen? En dat heb ik dus niet. Wat ik wel heb is een indrukwekkende verzameling niet gelezen boeken en daar liggen de Boekenweekgeschenken van de afgelopen drie jaar in. Ik kom er vast wel een keer aan toe. Ik heb mezelf een beetje veroordeeld tot minder boeken kopen. Dat lukt niet helemaal anders had ik Herman Koch niet in handen gekregen, maar toch. Makkelijk leven ligt er dus nog.

Theater in romans

Ik verzamel al jaren boeken met als onderwerp het theater in brede zin en in die tegenwoordig best wel lange lijst komen ook Boekenweekgeschenken voor. Tessa de Loo, Het rookoffer bijvoorbeeld, waarin één van de hoofdpersonen naar de toneelschool gaat. Het geschenk van 2000 werd door Harry Mulisch geschreven. Het theater, de brief en de waarheid ging over de ophef die de opvoering van Het vuil, de stad en de dood van Rainer Werner Fassbinder in 1987 veroorzaakte. Ronald Giphart in 2003 met Gala schreef een geschenk met in de hoofdrol de actrice Meija. Een vermakelijk werkje, maar dat kan Giphart wel. Deze Boekenweekgeschenken heb ik dus wel gelezen, maar Makkelijk leven zal moeten wachten op een wat rustiger leven.

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter. Hij heeft de vragen in 2013 en 2015 gesteld. Martha stelde ze in 2014, Hendrik Jan in 2016. Dit jaar worden de vragen door Martha gesteld. Deze vraag staat hier.

Verbanden in een boek: #50books vraag 12

Geplaatst op 25 maart 2017 door admin

Ik moest deze week op heel veel dingen letten. Ik had namelijk een idioot drukke week, niet alleen op mijn werk, maar ook ’s avonds. Ik zat elke avond wel ergens en had verder nergens tijd voor. Toen vervolgens alle afspraken voor het weekend ineens wegvielen sprong ik een gat in de lucht. Tijd voor een boek.

Vraag 12: Waar let jij op bij het lezen van een boek?

Soms ben ik zo lang bezig met een boek dat ik aantekeningen zou moeten bijhouden. Wie hoort bij wie, wie heeft ruzie met wie. En die persoon die nu weer in het boek komt, ik had toch al eerder over hem gelezen. Dan moet ik teveel letten op alle verbanden.

Malice

Malice van John Gwynne is er zo een. Goodreads leert me dat ik in augustus 2016 hier al in begonnen ben. Ik heb het boek zelfs genoemd in een vorige #50books vraag. Toen heb ik meteen ongeveer 100 bladzijden gelezen en sindsdien… heb ik het laten liggen. En dat is in dit boek geen aanrader. Elk hoofdstuk heeft de naam van één van de personages als titel. Het hoofdstuk wordt met het gezichtspunt van dat personage verteld, met als gevolg dat je in elk hoofdstuk moet schakelen. En de verbanden weer kwijt bent. Het boek is interessant genoeg om te blijven lezen, maar om het goed te doen moet ik eigenlijk overnieuw beginnen. Ik ben hier en daar kwijt wat personages met elkaar te maken hadden.

Verbanden

Daar let ik dus op. Nieuw personage? Waar komt die persoon vandaan? Komt hij nog terug? Dat is namelijk zeker in Malice een relevante vraag, omdat ik daar na zo’n 200 bladzijden weer iemand tegenkwam uit het begin. En ook belangrijk: minstens één personage moet voor mij sympathiek overkomen. Ik haak af als er geen leuke mensen inzitten.

Naar bed: #50books vraag 11

Geplaatst op 19 maart 2017 door admin

Ik zat aan de #50books vraag te denken toen ik de Margriet van deze week aan het lezen was. Drie dames waren aan het woord en vertelden heel vrolijk dat ze het liefst in bed lazen. Eén ervan ging zelfs het liefst elke avond om acht uur naar bed om maar te kunnen lezen.

Vraag 11: Wat is jouw favoriete leeshouding?

Ik lees graag ’s avonds in bed. Lekker op mijn zij liggend, boek in hand. Het is iets dat ik eigenlijk niet moet doen als ik de volgende dag moet werken. Ik loop het risico dat ik blijf lezen. En het enige nadeel daarvan heb ik gisteravond ook weer ondervonden. Dat je met boek in hand wakker wordt en ontdekt dat je geen bladzijde verder bent gekomen. Toen ben ik maar gaan slapen.

Meerdere houdingen

De een na beste houding is in de stoel bij het raam. Boek op schoot en lezen maar. Uitzicht op de straat, als de zon schijnt zit ik daar in het zonnetje. Ik heb daar menig boek uitgelezen, maar word daar af en toe wel afgeleid door wat er in de straat gebeurt. Vooral op zondag is er afleiding door de Afrikaanse kerk in de straat. De dames die dan langslopen hebben vaak prachtige jurken aan.

Een goede tweede houding is de bank, kussen op schoot en daar mijn boek op. Dat gaat ook prima, nadeel is alleen dat ik daar ook tv kijk. Vaak gaat dus de tv aan en wordt het boek weggelegd.

Afleiding

Ik voel mee met Jannie, wat zij heeft heb ik ook. Ik kon me vroeger compleet verliezen in een boek. Nergens geen afleiding van, alleen maar dat boek, die bladzijden, het verhaal, heerlijk. Tegenwoordig is er veel afleiding, de radio, de tv, die telefoon met Twitter, Wordfeud, internet.

Oh, en het schattige borduurwerkje? Dat blijk ik al eerder gebruikt te hebben, bij een #50books vraag over sneller lezen. Maar dit werkje, door een inmiddels overleden ex-schoonmoeder gemaakt, is te toepasselijk om niet weer te gebruiken.

Theater in romans: Mindere goden

Geplaatst op 10 maart 2017 door admin

Beantwoorden

Mindere goden van Herman Stevens is voor het eerst in 1990 verschenen en was het debuut van Stevens. Het is een boek waarvoor hij de Anton Wachterprijs 1990 kreeg, een literaire prijs voor het beste debuut. Toen het boek aan een herdruk toe was heeft hij het herschreven. Deze herschreven roman heb ik gelezen.

Verhaal

‘Luisteren is mijn vak.’ Theo Elsenaar ziet zichzelf als een goed verstaander. Hij is tenslotte hartspecialist. Maar in de laatste dagen voor zijn huwelijk raakt dit beeld aan het wankelen. Voor de bruiloft ensceneert zijn aanstaande vrouw Lucia een toneelspel. De Midzomernachtsdroom. Niet om de dag door te komen, maar om hem te laten zien wat ze tussen hen mist. Shakespeares toverkunsten moeten daarbij helpen. Die toverkunsten beperken zich tot het verdelen van de rollen waarbij Theo de rol van Lysander krijgt, Lucia Hermia zal spelen en Erik, een vriend van Theo, de rol van Demetrius op zich neemt. Esther, een vriendin van Lucia speelt Helena. Theo moet aldoor tekst leren, maar door zijn drukke werkzaamheden komt het er niet van. Hij stuurt Erik naar Lucia om de teksten in te studeren en dat blijkt een vergissing te zijn. Lucia gaat met hem naar bed en het huwelijk wordt afgeblazen.

Conclusie

Het boek laat me enigszins in verwondering achter en maakt de verwachtingen niet waar. Zo snel als ik door het eerste gedeelte heen ging, zo langzaam ging het tweede gedeelte. Ik was nieuwsgierig naar de afloop, maar die stelde me teleur. Temeer daar ik het verloop niet begreep. Waarom zet Lucia de Midzomernachtsdroom op? Om Theo in te laten zien wat ze tussen hen mist. Na het lezen van het boek begrijp ik het helaas niet en daardoor is het toch een onbevredigend boek dat van mij hierdoor in Goodreads drie sterren kreeg.

Herman Stevens, Mindere goden.
Amsterdam: Prometheus, 2004 (2e gewijzigde druk)

Rouw over een boekenheld: #50books, vraag 9

Geplaatst op 4 maart 2017 door admin

Heb ik een gevoel van rouw over de dood van een romanpersonage, vraagt Martha. Het leven gaat door, ook in boeken. Het is onvermijdelijk, er gaan wel eens personages dood in boeken.

Vraag 9: Heb jij wel eens gevoelens van rouw gehad, omdat een personage uit je boek overleed?

Een goed boek – en dat is bij ieder een ander boek – kan je meesleuren met de personages. Je kan er sympathie voor opvatten, je kan het ook rotpersonages vinden, gevoelens krijg je ervoor. Maar een gevoel van rouw, nee, dat heb ik nooit gehad. Tranen heb ik wel gelaten om de dood van een romanpersonage, maar dat is uitzonderlijk. Jet in Schoolidyllen was zo’n uitzonderlijk geval en dat heb ik ook beschreven.

Nijdig

Ik kan wel nijdig worden op een schrijver omdat hij een persoon onnodig laat doodgaan. Raymond Feist is daar goed in. De man heeft veel boeken geschreven waar oorlogen een grote rol in spelen. Deze fantasy-auteur laat in Prince of the Blood een personage doodgaan en dat zag ik niet aankomen. Locklear is de vriend van James of Jimmy, voor mij één van de leukste personages uit de Feist boeken. Locklear wordt in dit boek vermoord, en dat was voor mij onverwacht en onnodig. De boeken van Feist werden wat minder leuk. Vervolgens laat hij in Shards of a Broken Crown Jimmy met zijn vrouw doodgaan. Toen werd ik helemaal nijdig. Het personage dat voor mij de boeken van Feist tot een feest maakten en hij gaat dood. Moet ik nog zeggen dat Feist voor mij niet meer zo leuk is?

Theater in verhalen: A Question of Patronage

Geplaatst op 2 maart 2017 door admin

Beantwoorden

In mijn serie besprekingen van romans waar het theater een rol in speelt, wil ik af en toe een uitstapje maken naar korte verhalen. In de bundel The Mammoth Book of Vampire Stories by Women die ik op dit moment lees, komt een verhaal voor van Chelsea Quinn Yarbro, A Question of Patronage. Ze heeft een serie historische horrorromans geschreven die om de vampier Saint-Germain draaien. Deze vampier speelt ook in dit verhaal een rol.

Het verhaal

Het verhaal speelt in de negentiende eeuw in een Engelse stad. John Henry Brodribb, jongste bediende in een administratiekantoor, ontmoet graaf Ragoczy, een klant van zijn kantoor. Hij kopieert het accountboek van deze klant en vertelt hem dat hij onregelmatigheden heeft ontdekt. Er wordt geld gestolen van de graaf. Deze komt ’s avonds naar het kantoor om deze dingen te bekijken en ontdekt dan het geheim van John. Hij wil acteur worden en besteedt de avonduren aan het uit het hoofd leren van toneelstukken. John en graaf Ragoczy vinden samen uit wie achter de onregelmatigheden zit. Hij wordt door de graaf beloond met geld waarvoor hij zich inkoopt in een toneelgezelschap en de rol van Romeo kan spelen in Romeo en Julia. Het is overigens opmerkelijk dat in een verhaal dat in een bundel over vampieren wordt opgenomen, het woord ‘vampier’ geen enkele keer valt.

Henry Irving

De jonge John verandert zijn naam naar Henry Irving. Deze acteur was in de Victoriaanse tijd een bekend acteur met een eigen theater. Irving was de inspiratie voor graaf Dracula, hoofdpersoon van de roman van Bram Stoker, Dracula. Bram Stoker heeft enige tijd voor Irving gewerkt in het Lyceum Theater en heeft zelfs een biografie geschreven van Irving.

Chelsea Quinn Yarbro, A Question of Patronage, a Saint Germain Story. In Stephen Jones, Ed. The Mammoth Book of Vampire Stories by Women. London: Robinson, 2001.

Boeken om naar uit te kijken: #50books vraag 8

Geplaatst op 25 februari 2017 door admin

Met vier jaar #50books vragen is het onvermijdelijk dat er vragen opnieuw voorbij komen.

Naar welk boek dat dit jaar (2017) uitkomt, kijk jij uit en waarom?

Zuchtend heb ik mijn antwoord van vorig jaar er maar bij gepakt. En gelukkig is er wel wat uitgekomen. Dragon Spawn van Eileen Wilks is uitgekomen en geëindigd met zo’n cliffhanger dat ik haar uit nijd een ster minder op Goodreads heb gegeven dan ik oorspronkelijk van plan was. Dragon Blood, het vervolg komt – misschien – eind 2017 uit. Ik haat series.

Het betere werk

Namelijk het niet-seriewerk: Juliana. In huis, aan begonnen, maar nog niet echt tijd voor gehad. Het werk waar ik in vorige jaren naar uitkeek: Written in my own heart’s blood van Diana Gabaldon. En zo kan ik nog wel een aantal titels opnoemen. Eind vorig jaar heb ik mijn boekenkast opgeruimd. Toen kwam ik toch wel een behoorlijk aantal boeken tegen die ik nog niet had gelezen. Ik heb mezelf op rantsoen gezet. Geen boeken meer kopen… In ieder geval niet zo veel… Elk jaar komen er wel boeken die je echt wel wil hebben, maar gelukkig staan er voor dit jaar niet echt boeken op het programma. Om je vraag dus te beantwoorden, Martha, ik kijk dit jaar niet echt uit naar specifieke boeken.

Schurken: #50books vraag 7

Geplaatst op 18 februari 2017 door admin

Zondag, de dag waarop de nieuwe #50books vraag wordt gesteld. Een vraag die met ditmaal toch met wat problemen opzadelde.

Vraag 7: Wie is jouw favoriete schurk?

Schurken in soorten en maten

De onzichtbare wereldveroveraars: Sauron, uit The Lord of the Rings. Een soort waar ik nooit veel van heb begrepen, want wat is er voor lol aan opperschurk in een leeg geplunderd land te zijn.
De enge schurken: ik noem hem toch maar even: Voldemort, uit de Potterboeken. Vond ik perfect in de film. Maar wel een macht tot de elfde machtfiguur waar ik ook niets van begrijp.
De niets ontziende schurken: Wild Justice van Wilbur Smith is me altijd bijgebleven door de manier waarop de schurk een moord pleegde: puur voor het effect.
Financiële schurken: snel rijk worden op een niet zo leuke manier die anderen schade aanbrengt. Helaas tegenwoordig nonfictie, zie bijvoorbeeld Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk.

En je lieveling, Ali?

Ja, daar hebben we het probleem. Ik heb geen lievelingsschurk. Ik ben dol op branieachtige jongens die het predicaat schurk nog niet verdienen. Zie bijvoorbeeld Jimmy in de Raymond Feist boeken, en Gooseberry in de Octavius Guy boeken van Michael Gallagher. Charmante schurken, een soort dat zo toegevoegd kan worden aan het bovenstaande lijstje. Maar voor de rest zijn de helden meer mijn favorieten.

Je gaat ervan lezen

Deze zaterdagochtend is gevuld met huis opruimen, hachee maken, een was in de wasmachine gooien, notulen van vergaderingen afmaken, posters maken en weer beginnen in Wild Justice van Wilbur Smith. Mijn Goodreads currently-reading lijst staat op twaalf.

Theater in romans: Phileine zegt sorry

Geplaatst op 12 februari 2017 door admin

Beantwoorden

Phileine, de hoofdpersoon in deze roman van Ronald Giphart, is “beauty brains beast best”. Haar vriend Max vertrekt naar New York om daar te gaan studeren. Het gaat om een Shakespeare project waar hij als toneelspeler aan kan meedoen, een ‘eens-in-zijn-leven’ gelegenheid die hij zich niet kan laten ontgaan. Max vertrekt naar New York en Phileine besluit hem daar onverwachts op te zoeken. Ze treft hem aan in een wel heel eigentijdse uitvoering van rOmEO-n-jULieT en dan knapt er iets in haar.

Phileine Phileine Phileine

Niet voor niets noem ik de hoofdpersoon drie keer. Het verhaal wordt verteld vanuit haar perspectief en dat is wennen, zeker in het begin. Phileine komt over als een meisje dat absoluut schattig gevonden wil worden, maar eigenlijk een egocentrisch kreng is. Nieuwsgierig als ik ben lees ik door en zo rond pagina 89 grijpt het me eindelijk. Ze pikt het niet en in totale dronkenschap zet ze Max voor het blok tijdens de voorstelling. Nou moet ik wel zeggen dat geen enkele vrouw het leuk zou vinden als haar vriendje seks heeft op het podium in een experimentele toneelvoorstelling. Waar het verhaal om draait is Phileine, hoe zij dit aanpakt en verwerkt. Hoe zij uiteindelijk toch weet uit te komen voor het feit dat ze spijt heeft. Ze zegt sorry.

Wat vind ik ervan?

Eén van de redenen dat ik in het begin een beetje moe werd van het boek is het grofgebekte taalgebruik van Giphart en de seks. Is er nou werkelijk geen één Nederlands boek zonder seks? Moet dat nou altijd? Blijkbaar wel. Dat zal wel de vrijgevochten Nederlandse geest of zo zijn. Van mij hoeft het eigenlijk niet. Als je seks nodig hebt om de aandacht vast te houden, houdt het een beetje op. Phileine bleef het hele boek door een onuitstaanbare muts, maar wel eentje die intrigeerde. Wat het leuk maakte waren zinnen als: “Hoewel Max en ik op het mentaal-theoretische vlak van het fysiek-seksuele discours het paradigma van de buitenrelationele cohabitatie in principe niet ontkennen noch a priori veroordelen, moet hij in de praktijk heel simpel met z’n vieze jatten van andere wijven blijven.” (pag. 89) Dat vind ik humor en daarmee mag Giphart dan rustig doorgaan. Dat maakte het boek als geheel geslaagd en bij vlagen super interessant, maar niet “de beste roman aller tijden” zoals Herman Brusselmans op de voorzijde van het boek verklaart. Het boek is in 2003 verfilmd met Kim van Kooten in de rol van Phileine en snoepje van het jaar Michiel Huismans als Max.

Ronald Giphart, Phileine zegt sorry
Amsterdam: Uitgeverij Podium, 1996, 23ste druk 2009

Gedesillusioneerd door een film: #50books vraag 6

Geplaatst op 11 februari 2017 door admin

Boekverfilmingen, niets is zo makkelijk voor filmmakers, er is tenslotte al een verhaal. En niets is ook zo moeilijk als je naar de ongezouten commentaren luistert.

Raak jij ook zo gedesillusioneerd als je na het lezen van een boek de film kijkt?

Boek na de film

Ik raak niet zo snel gedesillusioneerd. Een boek is iets anders dan een film. Van de beste boekverfilmingen heb ik eerst de film gezien en ben vervolgens het boek gaan lezen. Dat was het geval met The Lord of the Rings. Ik had al twee films gezien voor ik aan de boeken begon. De films zijn goed, de boeken zijn goed. Andere filmkijkers denken er anders over, die vervloeken de verfilmingen van Peter Jackson. Dat komt vooral omdat hij in hun ogen essentiële delen van de boeken eruit heeft gelaten.

Film na het boek

Een film waar ik mild teleurgesteld van was, was Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children, naar de boeken van Ransom Riggs. Niet alleen had Tim Burton drie boeken in één film gegooid, gerommeld met de diverse eigenschappen van de kinderen, maar ook nog eens een ander einde aan de film gemaakt. Een redelijk zouteloos en nutteloos romantisch einde. Amusant, leuk, maar mild teleurstellend. Dat komt ervan als je eerst als een trein door drie boeken heen gaat en vervolgens de film bekijkt. Het was niet mijn idee van een verfilming, daar was toch meer van te maken.

Eigen beeldvorming

Als ik goed in een boek zit heb ik er een beeld bij. Ik vorm ideeën bij de hoofdrolspelers en maak eigen beschrijvingen van landschappen. Dat zit me dus wel in de weg bij boekverfilmingen. Eerst een film zien en vervolgens het boek gaan lezen houdt teleurstellingen weg, is mijn ervaring. Een regisseur gooit er zijn eigen artistieke vrijheid overheen en dat is vaak niet mijn artistieke vrijheid.