Theater in romans – The sea the sea

The sea, the sea, door Dame Iris Murdoch, heeft de prestigieuze Booker Prize gewonnen in 1978 en wordt in diverse besprekingen een meesterwerk genoemd. Dit verhaal over een acteur kon mij helaas absoluut niet bekoren. Onderstaande bespreking is dan ook grotendeels door anderen gemaakt

Charles Arrowby, gepensioneerd acteur en regisseur denkt zijn leven, en dat van anderen, op eenzelfde manier te kunnen regisseren als hij het altijd in het theater heeft gedaan. Hij kwam voor rust en bezinning naar de zee maar het werd een periode van obsessie, manipulatie en ik-gerichtheid. Pas tegen het einde van het boek is hij in staat meer afstand te nemen en zichzelf te zien als de persoon die hij is geworden. Het boek is geschreven van uit het gezichtspunt van Arrowby. Dat werkt voor mij ook niet helemaal aangezien de man bijzonder met zichzelf is ingenomen.

Besprekingen op Wikipedia en Literary Encyclopedia.

Iris Murdoch, The sea, the sea. Penguin, 1978.

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Theater in romans – Gala

Gala is het boekenweekgeschenk van 2003.

Meija, een jonge actrice, krijgt een verhouding met Panc, haar agent. Hij gaat na een korte tijd dood aan een hersentumor. Het boek vertelt van de verhouding van Meija met Panc en haar vriend Fräser. Ook krijg je een acteurswereld met zweverige films te zien die overal in Europa worden geproduceerd. Meija vertelt het verhaal in feite aan haar vader.

Het hoogtepunt van het verhaal is het gala waarop het vijftienjarig bestaan van ‘Mijn Mensen’, het agentschap van Panc, wordt gevierd. Dit gala vindt plaats na de dood van Panc en hier worden door Elaine, zijn weduwe, cadeaus uitgedeeld aan iedereen die met Panc te maken had, behalve aan Meija. Elaine weet dat ze een verhouding had met haar man. In haar woede hierover maakt Meija op het hoogtepunt van het feest alle roddels van het bedrijf bekend. Het is een bijzonder grappig moment in het boek. Ik heb het boekje jaren geleden al een keer gelezen, maar het blijft leuk.

Gala / Ronald Giphart. Amsterdam : Uitgeverij Podium. (Boekenweekgeschenk)
ISBN 90-774336-82-5

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Harry Mulisch – Het theater de brief en de waarheid: een tegenspraak (2000)

In 1987 behoorde Jules Croiset tot de personen die de opvoering van Het vuil, de stad en de dood van Rainer Werner Fassbinder in Nederland trachtten te verhinderen. Hij ging hierbij zover dat hij dreigbrieven schreef, en zijn eigen ontvoering in scène zette. Over de gebeurtenissen schreef hij het boekje Met stomheid geslagen (1989). Harry Mulisch schreef over dezelfde afffaire het boekenweekgeschenk Het theater, de brief en de waarheid (2000). Dat boek inspireerde Freek de Jonge tot zijn voorstelling De conferencier, het boekenweekgeschenk en de leugen.

Dit boekenweekgeschenk belicht de situatie van Herbert en Magda Althans.
In het eerste deel wordt de crematieplechtigheid van Magda beschreven, waarbij haar man Herbert bekent de beruchte dreigbrief te hebben beschreven. Het is gedetailleerd beschreven, Felix die het verhaal vertelt heeft bij de crematie een band mee laten lopen. Hij heeft opdracht gekregen een ‘dramatische monoloog’ te schrijven en dacht daarbij aan deze dramatische crematie.

Het tweede deel wordt verteld door Vera die dezelfde opdracht heeft gekregen, maar het verhaal vertelt van Herberts crematie, waarbij Magda bekent de brief te hebben geschreven. Dit is minder gedetailleerd, zij heeft geen band laten meelopen.
Interessant, de situatie van Jules Croiset was natuurlijk vreemd om het zacht te zeggen. Het boekje wordt geschreven als een soort monoloog, eerst door Herbert, vervolgens door Magda.

Theater in romans – Het rookoffer

Het rookoffer is het boekenweekgeschenk van 1987. Tessa de Loo vertelt in omgekeerde chronologische volgorde het verhaal van de verhouding tussen lerares Frans Barbara Rozemeyer en eindexamenleerling Guido Maenhout. De verhouding is tot mislukken gedoemd omdat deze niet geaccepteerd wordt door de buitenwereld. Guido gaat toch zijn eigen weg na zijn eindexamen en Barbara raakt haar baan kwijt.
De toneelconnectie: Guido gaat naar de toneelschool na zijn middelbare school en voert ook eindeloos stukjes op voor Barbara.
Beetje mager dus, maar genoeg.
Het boek is interessant genoeg door de aparte opzet.

Het rookoffer

Tessa de Loo, Het rookoffer. CPNB, 1987. (Boekenweekgeschenk)
ISBN 90-700-6660-2

Theater in romans – Buigen

Ik had het boek al een tijdje terug opgemerkt in een theaterblad en nu heb ik het dus aangeschaft en gelezen. Voor die luttele 15 euro hoef je het niet te laten.
Het is de roman van een theatermaker over een theatermaker. Buigen is het derde boek van schrijver/regisseur Don Duyns. Hij schreef rond de dertig toneelstukken en is één van de meest gespeelde Nederlandse toneelschrijvers.

De inhoud

Regisseur Sam Molenaar is bezig met zijn voorstelling Het geluk. Enkele weken voor de première loopt zijn hele leven en zijn productie uit de rails. Hij heeft een soort dubbele verhouding met zijn hoofdrolspeelster en probeert van een gegarandeerde flop een succes te maken.
Het boek is sterk geschreven, leest als een trein en geeft een scherp beeld van de theaterwereld, een beeld dat vaak niet zo glanzend is als het lijkt, vooral ook omdat het vooral een beeld geeft van de niet-sterren, de niet-zo-geweldige-stukken, de kleine theatertjes en de ranzige repetitieruimtes. De typeringen van de romanfiguren zijn leuk, tot op het hysterische af.
Een uitgebreide beschrijving van het boek is te vinden op de site van Simon van den Berg, onder andere toneelrecensent van het Parool.

Buigen

Buigen / Don Duyns. – Amsterdam : Uitgeverij Contact, 2007.
ISBN 978-90-254-1744-4

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Doris Lessing – Love, again (1995)

Doris Lessing is een geweldige schrijfster waar ik nog niets van had gelezen. Het laatste nieuws: ze heeft de Nobelprijs voor literatuur gewonnen.
Dit boek heeft helaas geleden onder het feit dat het thuis was blijven liggen tijdens mijn vakantie. Het eerste deel kon me goed boeien, het tweede deel heb ik overgeslagen omdat het allemaal te ver was weggezakt.
Sarah Durham, 60 jaar oud, is producer en één van de leiders van een ‘fringe theatre’, een alternatief theater dus. Het theater is bezig een stuk te produceren over Julie Vairon, een 19e eeuwse halfbloed vrouw. Tijdens die productie wordt Sarah verliefd op twee jongere mannen die ook meewerken aan het stuk.
Het stuk dat me het meest interesseerde was overigens haar moeizame verhouding met haar broer die zijn moeilijke dochter moeiteloos aan Sarah overlaat.

Theater in romans – Fatale nacht

Af en toe heeft een mens iets luchtigs nodig, en als dat een roman is met een actrice in de hoofdrol is het helemaal goed. Judith McNaught is schrijfster van romantische boeken waarin iedereen elkaar krijgt. Zo ook in dit boek.
Broadway-actrice Leigh Kendall krijgt een ongeluk en haar man Logan raakt vermist. In haar speurtocht naar haar man wordt ze geholpen door de mysterieuze Michael Valente. Later blijkt dat ze hem kent. Als haar man vermoord wordt gevonden, worden Michael en zij allebei als verdacht gezien, zeker als ze dan nog iets met elkaar krijgen. Voor de goede afloop moet iedereen het boek maar lezen.
Toegegeven, toneel speelt maar een marginale rol in dit boek. Leigh is actrice en uit alles blijkt dat ze een geweldige actrice is, op haar naam komen de zalen vol. Maar in dit boek is de romance het belangrijkste.

Judith McNaught, Fatale nacht.
Vertaling van Someone to Watch over Me

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Dick Francis – Wild horses (1994)

Het hoort niet helemaal in het rijtje aangezien het theater niet de belangrijkste rol in dit boek speelt. Paarden spelen altijd de belangrijkste rol in boeken van Dick Francis en zo ook in dit boek.

Thomas Lyon, een Engelse regisseur, maakt een film over een gebeurtenis die 26 jaar eerder veel stof deed opwaaien in Newmarket. Door een toeval hoort hij de stervende bekentenis van een oude paardensmid die is uitgegroeid tot journalist. De oude man bekent dat hij iemand heeft vermoord.
Thomas probeert de misdaad op te lossen en wordt daarom met de dood bedreigd.
Geen theater, wel film, het boek geeft een aardige kijk op het maken van films en heeft zelfs een superster, in dit geval niet over het paard getild.

Dick Francis – Wild Horses (1994)

Theater in romans – Het gevorkte beest

Raymond Majevski, een regisseur, gaat naar Duitsland, het land waar hij geboren is, om daar King Lear te regisseren. Hij weet van zichzelf dat hij door de oorlog een stuk van zijn leven is kwijtgeraakt. Hij woont in Amerika, terugkeren naar Duitsland is moeilijk voor hem.
Hij eist van zijn acteurs dat zij zich onvoorwaardelijk aan hem uitleveren. Daardoor wordt het werken aan Lear voor allen een reis, niet alleen door de duistere wereld van de verdwaasde koning, maar ook door de doolhof van ieders leven.
Aan het eind zal Raymond teruggaan naar de witte vlek in zijn herinnering: zijn kinderjaren in een concentratiekamp in Nazi-Duitsland.

Wat toneel betreft: hij is een wat typisch regisseur: uitermate gedisciplineerd, neurotisch met tijd, kan heel slecht tegen geluid en beledigt zijn spelers makkelijk. Hij werkt veel met improvisaties.

Goed boek: ja, naar mijn mening wel, werd wat gehandicapt door het feit dat ik het niet aan één stuk door kon lezen, maar het boeide wel.

Inez van Dullemen – Het gevorkte beest. 1986

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Theater in romans – The Garrick year

Emma Evans is getrouwd met David, een egocentrische acteur die een baan heeft aangenomen bij een provinciaal theaterfestival. Ze moeten met hun twee kinderen verhuizen naar de provincie. David heeft het best naar zijn zin, maar Emma verveelt zich en begint een verhouding met Wyndham Farrar, de regisseur die verbonden is aan het festival. Later blijkt dat ook David een verhouding heeft met Sophy Brent, een jonge actrice.
De titel – Garrick year – slaat op de naamgever van het festival. De vrouw die het festival financiert, mw. Van Blerke is een nakomeling van Garrick, een acteur.
Het Garrick jaar is voor Emma belangrijk als een manier om haar leven te herdefiniëren.
Het gaat in dit boek meer om de relaties tussen Emma en David en hun minnaars, dan om toneel, maar toch is het leuk om te lezen hoe het eraan toeging. David moet twee stukken tegelijk repeteren.

Margaret Drabble, The Garrick year. 1964

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.