Jaarlijkse archieven: 2006

Gustaw Herling – Een witte nacht van liefde (2001)

Geplaatst op door
Beantwoorden

Normaal lees ik boeken het liefst in de oorspronkelijke taal, maar met dit oorspronkelijk Poolse boek werd dat wel lastig.
De titel klinkt als de titel van een boeketreeksje, maar het is wel degelijk een serieus boek.
Het vertelt de geschiedenis van de Pools-Russische regisseur Lukasz Kleban die op 84-jarige leeftijd aan zijn ogen moet worden geopereerd door een arts in Venetië. Samen met zijn halfzus en geliefde, Urszula, reist hij naar Italië. De operatie mislukt overigens en Lukasz wordt blind, daarbij wordt in het midden gelaten of dat komt door zijn slechte lichamelijke toestand of door medische fouten van de Italiaanse arts.
Broer en zus groeien op in Polen. Ze worden minnaars zodra Urszula volwassen is. Zij heeft eerst nog een ‘verhouding’ met een buurjongen, maar deze verdrinkt bij het zwemmen, een gebeurtenis waar Lukasz getuige van is en niets aan doet.
Lukasz en Urszula zijn niet alleen minnaars die als man en vrouw samen wonen, ze spelen ook samen, eerst in Polen, waar ze tijdens de Tweede Wereldoorlog bij een toneelgezelschap zitten. Daar spelen ze onder andere samen Lukasz’ toneelbewerking van Dostojevski’s verhaal ‘Witte nachten’. Na de oorlog gaan ze naar Londen, waar hij een gevierd toneelregisseur wordt, onder andere beroemd om zijn vertolkingen van Tsjechov.
Het verhaal wordt uit verschillende oogpunten verteld, meestal door Lukasz, die – door zijn slechte ogen gedwongen – een mondelinge autobiografie te maken. Daardoor komt het dat verhalen uit het verleden vaak door een ik-figuur worden verteld. Pas laat in het verhaal komt Urszula naar voren die ook haar verhaal vertelt.
Het boek eindigt als een toneelstuk: twee epilogen, één waarin Lukasz vóór Urszula overlijdt en Urszula twee jaar later sterft, in de andere epiloog wordt Urszula ook ziek en plegen ze gezamenlijk zelfmoord, geen van beiden bereid zonder de ander te leven.
Veel over toneel, Lukasz is een regisseur die zich veel bezig houdt met klassiekers als Tsjechov. In de eerste epiloog bijvoorbeeld wordt bij de begrafenis van Lukasz uit ‘De meeuw’ voorgedragen.
Lukasz is hoofdregisseur van The Sea-Gull Theatre
Het is een superromantisch einde natuurlijk, maar afgezien daarvan is het een goed geschreven boek, dat als een trein leest.

Nieuw boek voor het project

Geplaatst op door
Beantwoorden

David Nicholls – The understudy
Werd aangeprezen in Zone070 als een zomerboek van het lichte soort, alleen hebben ze het daar een beetje mis geloof ik. Volgens Zone070 wordt de New Yorkse theaterwereld op de hak genomen en dan heeft Amazon het ineens over West End, hetgeen volgens mij nog steeds Londen is. Maar … geeft niet.

Even wat knippen uit Amazon:
Nicholls’s second novel (after A Question of Attraction) focuses on Stephen C. McQueen, a 32-year-old actor forlornly hoping for his big break. With an 11-year career whose sole highlight has been playing a corpse, Stephen’s latest gig, understudying Josh Harper (one of London’s hottest stars) in a West End play, actually has promise. If only Josh would miss a performance (say, break a leg, literally), Stephen would secure the lead, and in turn, the approval of his critical ex-wife, Alison, and his precocious seven-year-old daughter, Sophie. But while Josh is many things (self-absorbed, cruel), he’s never sick, and just as Stephen’s abhorrence for the haughty superstar reaches its crescendo (he’s asked to waiter at Josh’s birthday bash) Stephen meets Nora, Josh’s acerbic and neglected bride, and later stumbles upon Josh mid-tryst with a costar. Suddenly Stephen’s able to make a deal—his silence in exchange for the starring role. Of course, the rules of light romantic comedy prevail: Stephen falls in love with Nora and realizes that he can’t lie to make his own career. Nicholls’s background as a screenwriter is evident, and while clever, his latest novel is still saccharinely predictable, best paired with sand and surf.

Ger Thijs – Een sterke afgang (2002)

Geplaatst op door
1

Ger Thijs, acteur en regisseur schrijft ook boeken.
Dit boek gaat over de schouwburgdirecteur René Lambert die terugkijkt op de verbouwing van de schouwburg. De feestelijke opening wordt gevierd met een stuk dat hier speciaal voor wordt geschreven. Maar de opening lijkt tot mislukken gedoemd omdat hij al bij een try-out speciaal voor abonnementhouders ernstige klachten krijgt over de akoestiek van de zaal.
Het hele boek gaat in feite over de openingsdag, je krijgt nog wat terugblikken te zien van Lambert uit zijn jeugd, waarvan ik me persoonlijk zit af te vragen waarom het erbij wordt gehaald.
De interne schouwburgintriges en politiek die er wel wordt bijgehaald bijvoorbeeld in de vorm van Lamberts tweede man Friso Westra
Vanaf het begin blijkt wel dat de zaal als rampzalig wordt gezien.
Het boek eindigt met de zelfmoord van Lambert, niet te verwonderen aangezien de man alleen maar met zichzelf bezig is.

Willem Brakman – De biograaf (1975)

Geplaatst op door
Beantwoorden

Het eerste boek dat ik gelezen heb, uitgekozen omdat het niet in de ‘Theater NV’ werd besproken en het was niet makkelijk.
Een souffleur die zijn hele leven in de schaduw heeft gestaan van de grote toneelspeler Dudok, wordt door diens zoon gevraagd enkele anekdotes op te schrijven over het leven van de vader. Tijdens het verzamelen van het materiaal, geeft de souffleur zich rekenschap van zijn ambivalente verhouding met de grote speler.
Het boek speelt in Den Haag.
De ik-figuur, de biograaf is kort gezegd een opgeblazen mannetje die zichzelf een centrale rol toedicht in het leven van Dudok, die van zichzelf overigens ook meer maakte dan hij was.
Dat was de korte inhoud, het boek is overigens moeilijk te lezen. Brakman heeft een lastige schrijfstijl waar je moeilijk doorheen komt. Het boek is dus ook niet aan te bevelen.
Het enige dat wel leuk is, zijn de denkbeelden van Dudok over toneel: ‘Toneelspelen is als het afscheid nemen op een station. Dat leerde Dudok ons. Taak en tijd zijn bekend, zei hij. Er moet worden gezucht, droef worden gestaard, weer worden gezucht, gekeken, aangeraakt, gesproken, terwijl alles al is gezegd en wel een paar maal, en dan… op het juiste moment moet er worden omhelsd, voluit geweend, gewuifd; fluittrein, af-doek. Alles is er slechts op zijn eigen moment en het is belangrijk, ja zelfs een kunst om perfect afscheid te kunnen nemen.’ (pag. 140-141)

Tips voor het project theater in romans

Geplaatst op door
Beantwoorden

De Theater NV van december 2005 heeft een artikel van Hans Brans, Words, words, words: de toneelwereld in romans, waarin zowaar tien boeken staan die ik nog niet ken.
Tip gekregen van Sabine Oprins van de NVA.

Onbekende boeken:

  • Miguel Cervantes – Don Quichot
  • Paul Scarron – De komedianten
  • Michail Boelgakov – Het leven van de heer Molière
  • Theun de Vries – Barron
  • Simon Hawke – A mystery of errors / The slaying of the Shrew / Much ado about murder
  • Daphne Meijer – Het plezier van de duivel
  • Gaston Leroux – Het spook van de Opera
  • Heinrich Mann – Professor Unrat
  • Klaus Mann – Mefisto
  • Christopher Isherwood – Mijnheer Norris neemt de trein / Afscheid van Berlijn
  • Simone de Beauvoir – Uitgenodigd
  • Doris Lessing – Terug naar de liefde
  • Harry Mulisch – Het theater, de brief en de waarheid (had ik zelf al gevonden)

 

Theater in romans

Geplaatst op door
Beantwoorden

Nieuw projectje. Ik ga een artikel schrijven over toneel en romans. Wat voor voorstelling wordt er gemaakt van toneel, theater, etc. in romans en verhalen. Eerste moeilijke punt was al het vinden van de romans, maar daar heb ik er nu wel aardig wat van:

Anker, Robert – Een soort Engeland
Anna, Threes – De kus van de weduwe. – Amsterdam : Vassallucci, 2003.
Bainbridge, Beryl – An awfully big adventure
Balthazar, Nic – Niets was alles wat hij zei. – Averbode : Altiora, 2005
Bernlef, J. … et al. – 15 theaterverhalen. – Amsterdam : Nederlands Theater Instituut ; Amsterdam : Uniepers, 1989.
Boelgakov, Michael – Zwarte sneeuw
Boelgakov, Michael, Black snow : a theatrical novel. – London : The Harvill Press, 1999
Bovenberg, Niko: Werklicht : de avonturen van toneelknecht Kees. – Amsterdam : International Theatre & Film Books ; Amsterdam : Stichting Publicaties Podiumtechnologie [distr.], 2002.
Brakman, Willem – De biograaf
Brusse, M.J. – Achter de coulissen. – Rotterdam : Brusse, 1903.
Claus, Hugo – Onder de torens
Cookson, Catherine – Riley
Corsari, Willy – Nummers : roman uit het cabaretleven. – Den Haag : Leopold, 1960
Danella, Utta – Liefde in de hoofdrol
Degenhardt, F.J. – Der Liedermacher : Roman. – München : Bertelsmann, 1982
Fabricius, Johan – Herinneringen van een oude pruik : ‘vrij – zeer vrij – naar de ‘Memorie’ van Carlo Goldoni’. – Den Haag : Leopolds, 1963
Hart, Kees ‘t – De revue. – Amsterdam : Querido, 1999
Herling-Grudzinski, Gustav – Een witte nacht van liefde
Loo, Tessa de – Rookoffer
Reijn, Rob van – Voetlicht & vetpotten : roman over Jan van Well in en om de schouwburg: een kroniek van Amsterdam 1772-1818. – Schoorl : Conserve, 2000.
Reyn, Halina – Prinsesje Nooitgenoeg
Saalborn, Louis – De vader en de zoon : roman. – Amsterdam : E.M. Querido, 1934
Schaik-Willing, Jeanne van – Na afloop : dramatische kronieken. – Den Haag : Bert Bakker [etc.], 1957. – 192 p
Sontag, Susan – In America
Thijs, Ger – Een sterke afgang
Veterman, Eduard – Naakte maskers : tooneel-roman. – Amsterdam : Querido, 1926
Wassing, Gerrit – Alkestis in Brantgum : een verhaal. – Amsterdam : De Beuk, 2000.
Wijnberg, Nachoem – De opvolging
Winsor, K. – Calais. Op vleugels van een droom

Kijken wat het wordt. Er zitten nu wat romans tussen die ook over de revue en dergelijke gaan, en die gaan er denk ik uit. De besprekingen kunnen ook in Haghespel gepubliceerd worden.

Update: een bijgewerkte lijst, met linkjes naar de verschillende besprekingen van de romans in de lijst is te vinden op een aparte pagina.