Theater in romans: een uit de hand gelopen hobby

Op 1 juni 2006 begon ik ermee: “Nieuw projectje. Ik ga een artikel schrijven over toneel en romans. Wat voor voorstelling wordt er gemaakt van toneel, theater, etc. in romans en verhalen.”
Oorspronkelijk had ik het bedoeld voor Haghespel, het Haagse blad voor amateurtoneel waar ik al jaren hoofdredacteur van ben. In elk nummer zou ik één of twee boeken bespreken. De praktijk was dat het vulling werd voor de niet zo volle nummers. Wat ik niet had voorzien was dat de lijst wel erg lang zou worden. Van de simpele lijst met ongeveer vijftien boeken uit 2006 is het uitgegroeid tot een lijst van ongeveer 275 boeken die ik ook heb gelinkt naar de besprekingen.

Update

Van een blog is deze lijst uitgegroeid tot een pagina in het menu van mijn blog. Ik werkte dit blog altijd nog blij, maar het zakte steeds dieper weg in het archief, gezien het feit dat ik de lijst voor het eerst had gepubliceerd op 30 juli 2015.

Andere lijsten

Ik heb ook nog een lijst met kleuter-, kinder- en jeugdboeken die allemaal met theater te maken hebben. Het is een niet echt actieve lijst, ik heb hem in augustus 2009 gepubliceerd en sindsdien niet bijgewerkt. Dat komt ook omdat ik niet echt van plan ben deze boeken te bespreken. En de eerste lijst die ik in 2012 gepubliceerd heb, nog op volgorde van de voornaam van de auteur.

Tips

Elke keer lijkt het of de voorraad is uitgeput en vervolgens verschijnen er weer boeken. Tips zijn dus nog altijd welkom.

Beeldvorming: #50books, vraag 28

Vraag 28:
In hoeverre is het belangrijk voor jou dat je een hoofdpersoon kunt visualiseren op basis van de aanwijzingen in de tekst?

Het is voor mij erg belangrijk dat ik een hoofdpersoon kan visualiseren, omdat het voor mij een teken is dat ik gegrepen word door het boek. Eventuele aanwijzingen zijn dan wel aardig. En ik heb bij uitstek het boek gevonden waarbij dat voor mij totaal onmogelijk was.
Het gaat om Gene Wolfe, “An Evil Guest”.

Ik heb toch heel veel gelezen, maar dit moet bij uitstek het vreemdste boek zijn dat ik ooit heb gelezen. Het verhaal lijkt heel leuk. Een Science Fiction verhaal dat 100 jaar in de toekomst speelt en vertelt over Cassie Casey. Ze is actrice en speelt redelijk succesvol in toneelstukken. Zij wordt verliefd op twee mannen, een mysterieuze privé detective en een machtige rijke man. Deze rijke man is op een planeet geweest waar een volk van intelligente buitenaardse wezens woont en daar heeft hij vreemde dingen geleerd. Tot zover is het verhaal toch redelijk duidelijk. En dan ga je lezen en wordt het volslagen onbegrijpelijk.

Gene Wolfe An Evil Guest boekomslagGene Wolfe wordt op Goodreads geroemd om zijn beschrijvingen van personages. Die heb ik dan toch even gemist. Dit boek blinkt uit door het totaal niet beschrijven van personages. Er wordt nog geen haarkleur genoemd. Ik word als lezer in het verhaal gegooid, krijg er geen beeld bij en daardoor worden de personages volstrekt niet interessant.

Het boek wordt geroemd als een mix van genres, maar dan nog, dat beeld, dat heb ik dus niet. Dat krijg ik wel een beetje met één van de aanprijzingen, namelijk “pulp thriller”. Dat beeld wordt versterkt door de omslag, waarop een femme fatale staat in een zwoele pose. Jean Luc Picard kwam bij me op met zijn voorliefde voor detectives uit de jaren dertig. En dat beeld houd ik dus over van een Science Fiction verhaal dat 100 jaar in de toekomst speelt.

#50books is in 2013 begonnen door @petepel, in 2014 voortgezet door @drspee en in 2015 weer overgenomen door @petepel.

Theater in romans – The Republic of Thieves

Dit heerlijke boek is deel 3 in The Gentlemen Bastards, een serie romans waar ik al dol op ben vanaf het eerste deel, ‘The Lies of Locke Lamora’. Ik heb wat met boeken waarin de hoofdpersoon een jonge schurk is. Dit derde deel draait om de avonturen van Locke en Jean, die dit maal in een stad gaan proberen de verkiezingen te manipuleren. Ze komen hier een oude liefde van Locke tegen, Sabetha, zij is hun tegenstander in dit avontuur. In hun jeugd werden ze met hun vijven – ook de tweeling Calo en Galdo – door Chains opgevoed tot dieven.

Scott Lynch - The Republic of ThievesHet onderdeel van het boek wat het voor mij een onderwerp maakt in mijn toneelromans-serie is het uitstapje naar de jeugd van de drie hoofdpersonen. Ze worden naar een andere stad gestuurd om hun opleiding als dief te voltooien en hun partnerschap te testen. Ze krijgen de opdracht zich daar aan te sluiten bij een toneelgroep en in een stuk te spelen. Dat stuk is “The Republic of Thieves”. Niets gaat natuurlijk zoals het zou moeten en het begint al met het feit dat de leider van de toneelgroep, Jasmer Moncraine in de gevangenis zit omdat hij een edelman heeft geslagen. Natuurlijk krijgen ze Moncraine eruit. De rest van dit deel van het verhaal gaat over het tot stand komen van de voorstelling, waarbij ook de beschrijving van de kostuums zeer lezenswaardig is. Zie de omslag van dit boek ter illustratie.

Het verhaal springt van het verleden naar het heden, waarbij je goed moet opletten, omdat je anders dingen mist. Lynch schrijft goed en meeslepend, en dan is het wel jammer dat ook hij zich bezondigt aan de misdaad van veel fantasyschrijvers: alsmaar doorlopende series. In juli 2016 komt het vierde deel uit. Dat wordt weer ongeduldig wachten.

Scott Lynch – The Republic of Thieves (New York: Del Rey, 2014)

Zomerleeslijst

Half juni ging de #50books vraag al over de zomerleeslijst en toen heb ik er een oude klassieker op geplaatst, namelijk The Lord of the Rings, een oude getrouwe die ik eigenlijk wel wil herlezen.
Ook de Volkskrant liet niet na me te wijzen op stapels ongelezen boeken. De meesten zijn niet mijn ‘cup of tea’ helaas.
Snare van Katharine KerrNu de zomer werkelijk is aangebroken (zie #WOT27) vind ik het tijd voor mijn eigen zomerleeslijst. En Tolkien staat inderdaad in het rijtje.
Maar een boek dat ook op de herleeslijst komt is Snare van Katharine Kerr. Heerlijk boek.

En dan heb ik nog een paar biografieën die al een tijdje ongelezen op de plank staan. Eén daarvan wil ik lezen voor de goede man gaat verhuizen: The Bridge van David Remnick, over Barack Obama.
Martin Bossenbroek, De boerenoorlog, ik heb college van hem gehad, en ik heb voor hem gewerkt, dus zijn boek staat ook in het rijtje.

Nog zo’n nonfictie die ik eigenlijk deze zomer wil lezen, in september komt hij een lezing en een workshop houden in Nederland, ik ben nu net in zijn boek The Atlas of New Librarianship begonnen. Ik heb het natuurlijk over David Lankes.

Donna Tartt, The Goldfinch is naar boven verhuisd in het te lezen rijtje nu ik het schilderijtje live heb gezien in het Mauritshuis. Ik was daar tijdens een rondleiding van de Vrije Academie.
Wetboek voor bloggers, van Charlotte Meindersma, ik volg haar blog en haar tweets, het boek heb ik bij verschijnen meteen besteld, maar ligt nog op de te lezen stapel.

Maar eerst eentje waar ik al in bezig was: Republic of Thieves van Scott Lynch, deel drie van de Gentleman Bastard serie, waar ik al gek op ben sinds boek 1: The lies of Locke Lamora.

Ambitieus? Brede belangstelling? Ja, absoluut. Leidend is wel geschiedenis en SF en Fantasy. Maar de zomer is zo aanlokkelijk om gewoon avond na avond op het balkon te lezen. Zelfs met een hittegolf is het daar prima toeven.

En? Heb je ook een zomerleeslijst?

#50books zomerleeslijst 2015

Vraag 24:
Welk boek mag volgens jou niet ontbreken op de #50books zomerleeslijst 2015?

Tolkien - The Lord of the RingsEen vraag die ik wel moest beantwoorden.
Mijn weersverwachting: lange zonnige dagen, uitstekend geschikt om ’s avonds bij thuiskomst op het balkon te gaan zitten waar ik vanaf ongeveer 4 uur volop zon heb. Mijn kast met nog te lezen boeken staat vol en mijn e-reader ook, dus ik heb volop te kiezen. Maar wat ik ook maar weer eens tevoorschijn trek: Tolkien, The lord of the Rings trilogie.
Toen de films net uit waren, heb ik de Engelse editie gekocht. De Nederlandse editie stond al jaren in mijn kast, maar de vertaling kon me niet bekoren. De Engelse editie wel, ik heb hem drie keer gelezen, hij is geloof ik zelfs een keer mee geweest op vakantie.
Vandaar mijn nominatie voor de zomerleeslijst, J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, en als we dan toch bezig zijn: The Hobbit, die heb ik namelijk ook nog in een Engelse editie liggen.

Managing the One-Person Library

Managing the One-Person LibraryLarry Cooperman (2015), “Managing the one-person library”, Amsterdam: Chandos Publishing (Chandos Information Professional Series)

Dit boekje richt zich op solo-bibliothecarissen die een kleine bibliotheek moeten runnen en onderhouden. Onderwerpen van de hoofdstukken van dit werkje zijn bijvoorbeeld marketing, professionele ontwikkeling, collectievorming, IT, catalogiseren en tijdschriften (in hetzelfde hoofdstuk) en personeel. Die laatste is een vreemde eend in de bijt in een boek over solobibliothecarissen, maar is ook weer gericht op vrijwilligers.
Cooperman – een ervaren solo-bibliothecaris – wilde zijn ervaringen delen met andere solo-bibliothecarissen.

Als solo-informatiespecialist in een groot commercieel bedrijf zou dit voor mij een nuttig boekje moeten zijn. En dat was het op zich wel, maar eigenlijk ook niet. Het boek zet keurig netjes op een rijtje waar het in het werk allemaal om gaat. Maar het gaat meer over het beheer van een bibliotheek en niet zo zeer over de inhoud, namelijk informatiemanagement. Het beheer van de bibliotheek is voor mij een bijzaak. Een bijzaak die ik wel moest leren toen ik in deze baan begon, maar niet het belangrijkste is in mijn werk. Mijn doel is mijn collega’s duidelijk te maken welke informatie we in huis hebben en kunnen krijgen.

Nog een nadeel van dit boek: het is uitstekend te gebruiken als je net begint als solo-bibliothecaris/informatiespecialist/informatiemanager. Werk je zoals ik, al jaren bijna alleen of alleen, dan is het minder goed te gebruiken, want dan worden er toch een aantal open deuren ingegooid.
“Learn to adapt to change” (p. 5) dat moet je niet alleen doen als solopersoon, maar ook als één van vele informatiespecialisten. Ik geloof niet dat ik een beroep kan opnoemen waar in twintig jaar tijd zoveel veranderingen zijn opgetreden als in dit werk.
Een ander nadeel: de case studies zijn niet altijd nuttig omdat het niet mijn ‘line of work’ is. Cooperman noemt wel diverse voorbeelden voor solobibliotheken, zoals openbare, school- en universiteitsbibliotheken, maar zijn casestudies komen bijvoorbeeld niet uit bedrijfsbibliotheken waar mijn werkkring en dus interesse ligt. Dat is niet te verwonderen, want hij is zelf solobibliothecaris in een academische bibliotheek, dus zijn netwerk ligt ook daar, maar voor het zijn wel heel andere situaties.

Was het nou nuttig, kan ik mezelf afvragen? Ja, want ik had wel wat aan de literatuurverwijzingen in het boek die me verwezen naar tijdschriften die ik niet kende, artikelen die bijzonder interessant waren en ook blogs waar ik nog veel meer nuttige informatie kan vinden. Want die regel van Larry Cooperman hanteerde ik al: blijven leren. Het internet is rijk aan informatieve blogs, zeker voor informatiespecialisten.

Een artikel met infographic over het boek kun je hier vinden.
Elsevier verkoopt het boek hier als boek en e-pub en hier in hoofdstukken.

#50books vraag 12: de oudste

Vraag 12: Wat is het oudste boek in jouw verzameling?

Het is weer een leuke vraag in de #50books serie van @petepel. Heb ik oude boeken? Een vraag waarbij Librarything me kan helpen. Boekengek die ik ben heb ik mijn hele verzameling in Librarything gezet en moet het heel makkelijk te vinden zijn.
Ik kwam bedrogen uit. ‘De Katjangs’ van J.B. Schuil meldt Librarything me, dat is in 1912 gepubliceerd. Ja, tot ik het uit de kast haal: ik heb een elfde druk, de Koninklijke Bibliotheek kan me vertellen dat de tiende druk uit 1962 stamt, die elfde druk is waarschijnlijk ongeveer even oud als ik.
‘A history of Europe’ dan? Die is uit 1935. Nee dus, het is een herdruk uit 1979.
‘Rebecca’ van Daphne du Maurier dan, 1938. Weer mis: Nederlandse vertaling zonder jaar.

Gelukkig is de volgende greep in mijn digitale boekenkast wel goed: ‘Het scherm gaat op’ van Cas van Dijk. Een boek dat ik in 2009 op de boekenmarkt op het Voorhout in Den Haag heb gevonden. Ik zoek altijd romans die over toneel en theater gaan, een tic van me die ik als redacteur van een amateurtoneelblad heb opgepikt. Dit was een leukerdje die de paar euro wel waard was. En dat is dus het oudste boek uit mijn verzameling.

Cas van Dijk - Het scherm gaat op

#50books vraag 10: die series

Het derde seizoen alweer van #50books en ik heb besloten te smokkelen. In 2014 heeft @drspee prachtige vragen gesteld en van een aantal heb ik beginnetjes staan. Ik wilde ze keurig in volgorde beantwoorden. Nou, dat ga ik dus smokkelen. De reden daarvoor is de prachtige vraag die op deze geweldige zonnige zondagochtend is gesteld.

Wat zijn de problemen waar jij last van hebt als boekenwurm?

Ik lees heel veel fantasy, ik kan me helemaal verliezen in dit soort boeken. Al vanaf het begin kan ik me ergeren aan schrijvers die denken, “kom, we zullen er eens een extra deel bij stoppen”.

David Eddings, de schrijver door wie ik op fantasy ben gevallen: de Belgariad, vijf delen, eerste deel in 1983 uitgekomen, vijfde en laatste deel in 1987. Wat doet de man? Hij begint een nieuwe serie met dezelfde personages, de Malloreon, eerste deel in 1987 uitgekomen, laatste deel in 1991. Mijn ongeduld was zo groot dat die laatste er staat in een afwijkend formaat, geen kleine pocket, maar een grote pocket.

Schrijvers waarbij het volstrekt niet duidelijk is hoeveel delen het worden: in dat kader ben ik blij dat ik nooit aan Robert Jordan ben begonnen. Waar zit die man nu? Deel 12 of zo?
Eileen Wilks heb ik me wel aan gewaagd, haar Lupi-serie: deel 10 ligt in de kast en is al gelezen. En ik heb al gezien dat ik er eentje achterloop.

Schrijvers die zich niet aan hun belofte houden: in die hoek zit Diana Gabaldon, wiens Outlander reeks nu een tv-serie is geworden. Leek vijf delen te worden, deel acht ligt nu klaar om gelezen te worden, maar ja, eigenlijk moet ik de hele serie weer lezen omdat ik de helft ben vergeten. Saillant detail, de serie verhuisde bij American Book Center in Den Haag in de loop der jaren van de fictie-afdeling naar de afdeling romances.

Overigens kan het ook omgekeerd. Brent Weeks, schrijver van de Night Angel Trilogy, die zich keurig aan zijn belofte hield: drie boeken. Goedzo Brent. Alleen jammer dat ik aan het eind van het derde deel een bijzonder onvoldaan gevoel overhield vanwege alle losse eindjes die op zijn zachtst gezegd waren afgeraffeld. Daar had Brent van mij rustig nog een deel aan mogen wijden.
Genoeg ergernissen voor deze prachtige zondag. Ik ga genieten van het mooie weer.

#50books is in 2013 begonnen door @petepel, in 2014 voortgezet door @drspee en in 2015 weer overgenomen door @petepel

#50books vraag 13: veel, vooral veel

#50books vraag 13: Hebben verschillende boeken bij jou verschillende plekken of hebben al je boeken één vaste plek?

Ik heb een boekenhuis, ik probeer het wel enigszins in de hand te houden, maar de praktijk is toch wel dat in elke kamer boeken te vinden zijn. Een grote boekenkast en een kleinere in de woonkamer, een boekenkast in de slaapkamer en een boekenkast in de rommelkamer. Natuurlijk wel allemaal netjes verdeeld. De boekenkast in de rommelkamer is gevuld met toneelteksten die ik in de loop der jaren heb verzameld, plus boeken over toneel, alle meisjesboeken die ik nog heb, bijvoorbeeld Leni Saris. Wie heeft dat niet gelezen zou ik willen zeggen. Ik heb mijn reisgidsen daar gezet en de programmaboekjes van alle musicals en toneelstukken die ik heb gezien.

De boekenkast in de slaapkamer: vrijwel volledig gevuld met Engelse fantasy en science fiction boeken. Grijp ik regelmatig in om ook te herlezen.Op mijn nachtkastje natuurlijk ook boeken, waar ik ’s avonds een greep uit doe. Dat is ook de vaste plaats van mijn e-reader, de uitkomst voor mensen met ruimtegebrek: ongeveer 130 boeken op dat ding.

De grote boekenkast in de woonkamer: non-fictie, ik heb geschiedenis gestudeerd, dus er staan nogal wat oude studieboeken. Verder staan daar ook de vele romans die ik door de jaren heen heb verzameld.

De kleine boekenkast in de woonkamer: de enorme verzameling nog niet gelezen boeken. Ik geef toe het is een beetje uit de hand gelopen. Ik kan erg slecht een boekhandel uitlopen zonder iets te kopen. En dat laat zich hier zien.boekenkast

Grote voordeel van een e-reader? De verzameling ongelezen boeken is niet te zien.

#50Books was een initiatief van Peter Pellenaars wat dit jaar is overgenomen door @drspee. Vraag 13 uit deze #50books-serie staat daar.

#50books vraag 11

#50books vraag 11: Welk boek heb je gelezen en had enorme impact maar bleek later bij herlezing anders dan je dacht?

Verslonden heb ik ze, de boeken van Alistair Maclean. Mijn vader, fervent lezer, was lid van Boek en Plaat en bestelde ze regelmatig, waarop ik ze natuurlijk ook las. Allemaal in het Nederlands trouwens, mijn vader las geen Engels. Geweldig vond ik ze. Grootse avonturen, de hoofdpersonen allemaal mannen die behoorlijk cynisch konden zijn. De wereld in gevaar, of een klein stukje wereld zoals de Golden Gate brug in San Francisco, in “The Golden Gate” uit 1976. Wonderlijk dat mensen zoveel kon overkomen en dat ook nog allemaal konden navertellen.
De beste boeken die ik van hem heb gelezen zijn beide oorlogsverhalen, “HMS Ulysses” (1955) en “South by Java Head” (1958).
Een paar maanden geleden kreeg ik “Komplot in Californië” (Goodbye California) weer in handen. Bij het wijkcentrum waar ik elke week repeteer met mijn toneelvereniging hebben ze een paar boekenkasten staan met boeken die iedereen mag lenen. Ik nam hem mee met het idee dat het de volgende week weer daar in de kast zou staan.

Alistair Maclean - Goodbye California

Het ligt hier nog. Niet doorheen te komen. Onsympatieke hoofdpersonen waar je niet voor gaat, proza waar je tenen van gaan krullen en een volslagen onwaarschijnlijke plot. Is dat nou waar ik aan verslaafd was toen ik jong was? Ik ben tot bladzijde 230 gekomen in de hoop dat er nog wat van de magie terugkwam, maar ik ben toch bang dat het volgende week weer in die kast in het wijkcentrum gezet wordt. En dan komt het echt niet in mijn Goodreadslijst terecht, zelfs al haal ik daar bij lange na niet mijn 50 boeken voor 2014. Dat was wat te optimistisch.

#50Books was een initiatief van Peter Pellenaars wat dit jaar is overgenomen door @drspee. Vraag 11 uit deze #50books-serie staat daar.