Laat me maar – Dolf de Vries

De achttienjarige Boukje herleest haar dagboek dat ze op dertienjarige leeftijd is begonnen. Toen was ze een puber die met haar ouders en haar leven overhoop lag. Nu kan ze er evenwichtiger op terugkijken. Het dagboek is ze begonnen omdat een schrijver die op haar school op bezoek kwam vertelde dat je schrijven moest zien als praten met papier, iets dat ze nodig had met een egocentrische vader en een moeder die wel lief was, maar haar niet volledig begreep. Ze werd zelfs uit huis geplaatst.

We leren veel kennen van Boukje, ook van de passie die ze als dertienjarige ontdekt en waardoor ze haar problemen tijdelijk kon ontvluchten, en dat is toneel. Eerst komt ze in een schoolproductie terecht waar ze haar ei kwijt kan, vervolgens zorgt haar leraar ervoor dat ze bij een amateurtoneelgroep terecht komt, waar ze in Ons stadje van Thornton Wilder speelt. Het belangrijkste voor haar is wel dat ze ineens gewaardeerd wordt. Haar moeder en broer en zus zijn wild enthousiast over haar prestaties. Haar vader vindt het minder, maar het blijkt dat hij jaloers is omdat ze in het middelpunt van belangstelling staat.
Het boek eindigt met haar inschrijving bij een toneelschool.
Voor de doelgroep: pubers tussen de twaalf en de achttien een juweel van een boekje.

Dolf de Vries, Laat me maar (Amsterdam: Leopold, 1993)

Barbara Taylor Bradford – The triumph of Katie Byrne

Wederom knippen en plakken, maar als ik de recensies mag geloven is lezen ook niet echt nodig.
Als Katie Byrne zeventien is, weet ze het zeker: ze wil actrice worden, en op Broadway op de planken staan. Met haar hartsvriendinnen Carly en Denise repeteert ze in een oude schuur dagenlang Shakespeare. Ze zijn alledrie mooi en getalenteerd, maar voor Katie lijkt een gouden toekomst weggelegd. Op een avond slaat hun geluk echter aan scherven als Denise en Carly worden aangevallen. Katie is dan al vertrokken uit de schuur. Denise wordt vermoord, en Carly raakt in coma. Katie besluit hun theaterdroom toch waar te maken, voor zichzelf en voor haar vriendinnen.
Tien jaar later – de nachtmerrie van die avond achtervolgt haar nog altijd – staat de sierlijke actrice inderdaad in New York op de planken, uitverkoren voor een hoofdrol. Ook de liefde lacht haar toe.
Maar Katie zal zich eerst van het gruwelijke verleden moeten bevrijden…
Het eerste gedeelte van het boek vormt de beschrijving van de aanslag en het vinden van de daders, het tweede gedeelte wijdt zich aan Katie´s zieleroerselen.
Doorsnee Barbara Taylor Bradford dus.

Barbara Taylor Bradford, The triumph of Katie Byrne (2001)

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Herman Pieter de Boer – De artiestenuitgang (1987)

Een verhalenbundel van Herman Pieter de Boer met verhalen die allen met theater te maken hebben. Het bevat een oude bekende: het verhaal van de vader die alsmaar naampjes verzint voor alles en iedereen, maar niets weet voor zijn dochter die in haar geboortekostuum op het toneel staat.
Amusante verhalen met leuke tekeningen die hier en daar een beetje gedateerd zijn. Tussen de verhalen door de ware namen van allerlei filmsterren. Doris Day bekt inderdaad beter dan Doris Van Kappelhoff.
Let ook op de losse kreten: Houders van vrijkaarten bij een toneelvoorstelling hebben er altijd het meest op aan te merken. Een Chinees spreekwoord. Dat mag ik me als recensent persoonlijk aantrekken.
Het meest amusante verhaal waar ik mezelf ook wel in kon vinden, De dame die niet van staande ovaties hield. Wie ooit heeft verzonnen dat je bij elke voorstelling, hoe slecht ook, een staande ovatie moet geven, moet ogenblikkelijk opgesloten worden.

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Theater in romans – Foreign Affairs

Alison Lurie heeft met Foreign Affairs de Pulitzerprijs gewonnen. Het bewijst maar weer: smaken verschillen. Na 50 pagina’s ben ik een samenvatting gaan zoeken omdat ik het nou niet bepaald boeiend vond. Een bespreking door lezers van dit boek kan je vinden op Goodreads.
Twee wetenschappers gaan voor een periode van een half jaar van Amerika naar Engeland waar ze onderzoek zullen doen. De 54-jarige Vinnie Miner is dol op Engeland en amuseert zich wel met haar onderzoek naar ‘folkrhymes’. De 29-jarige Fred Turner is net gescheiden en lijdt nog aan liefdesverdriet en vindt Engeland helemaal niets. Ze krijgen beiden een relatie: Fred met een Engelse actrice…….

Alison Lurie, Foreign Affairs. Random House, 1984.
ISBN 039454076X

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Terry Pratchett – Maskerade (1995)

Maskerade is een andere Discworld roman, met twee heksen uit Wyrd sisters. Zij zoeken een derde heks, maar de uitverkorene Agnes wil liever zingen en verhuist naar de hoofdstad Ankh-Morpork om daar in het Opera Huis te gaan zingen. Daar vindt ze het complete Phantom of the Opera verhaal inclusief een Christine die bijna te dom is om te praten. Aangezien Agnes ‘iets’ dikker is dan Christine, vindt iedereen dat Agnes niet op het podium mag. Inplaats daarvan mag ze zingen achter het gordijn. Het spreekt natuurlijk vanzelf dat de twee andere heksen haar helpen met oplossen van het verhaal.
Vermakelijk, evenals Wyrd sisters. Iets minder met toneel te maken, maar het operaverhaal maakt veel goed. De Britse humor blijft in stand.

Terry Pratchett – Maskerade. 1995

P.D. James – The skull beneath the skin (1982)

Cordelia Gray, een jonge privé-detective wordt ingehuurd om actrice Clarissa Lisle te beschermen tegen doodsbedreigingen. Lisle zal een opvoering doen van The duchess of Malfi op Courcy Island bij de kust van Dorset. Deze opvoering moet doorgang vinden ondanks de doodsbedreigingen waar de actrice bang voor is.

Als Cordelia op het eiland aankomt blijkt dat de andere mensen in het gezelschap allemaal hun redenen hebben om Clarissa Lisle helemaal niet aardig te vinden. Het is een egocentrische, zeer onsympathieke dame. Ondanks Cordelia’s bescherming wordt Clarissa vermoord. Later blijkt dat ze is vermoord door haar stiefzoon. Ze probeerde de zeventienjarige jongen te verleiden, deze wees haar af waarop ze hem belachelijk maakte en hij haar in woede doodde. Haar gezicht wordt vervolgens ingeslagen door de eigenaar van het kasteel waarin ze logeren en deze man helpt de stiefzoon de moord te verbergen. Later overlijdt ook de stiefzoon, tot zelfmoord aangezet door de kasteeleigenaar.

Voor een detective is het boek onbevredigend. Duidelijk wordt wie de moordenaar is en waarom de moord is gepleegd, maar de bewijzen zijn er niet en de kasteeleigenaar zal bijvoorbeeld nooit berecht worden. Het is wel een goed boek. P.D. James wordt als opvolger van Agatha Christie gezien.

De theaterconnectie is duidelijk in de egocentrische, onsympathieke actrice Clarissa Lisle die alleen maar oog heeft voor haar eigen carrière. Overigens wordt er geen flinter geacteerd in het boek. Het stuk wordt – door de dood van de hoofdrolspeelster – niet opgevoerd. Repetities worden éénmaal beschreven.

Theater in romans – Gala

Gala is het boekenweekgeschenk van 2003.

Meija, een jonge actrice, krijgt een verhouding met Panc, haar agent. Hij gaat na een korte tijd dood aan een hersentumor. Het boek vertelt van de verhouding van Meija met Panc en haar vriend Fräser. Ook krijg je een acteurswereld met zweverige films te zien die overal in Europa worden geproduceerd. Meija vertelt het verhaal in feite aan haar vader.

Het hoogtepunt van het verhaal is het gala waarop het vijftienjarig bestaan van ‘Mijn Mensen’, het agentschap van Panc, wordt gevierd. Dit gala vindt plaats na de dood van Panc en hier worden door Elaine, zijn weduwe, cadeaus uitgedeeld aan iedereen die met Panc te maken had, behalve aan Meija. Elaine weet dat ze een verhouding had met haar man. In haar woede hierover maakt Meija op het hoogtepunt van het feest alle roddels van het bedrijf bekend. Het is een bijzonder grappig moment in het boek. Ik heb het boekje jaren geleden al een keer gelezen, maar het blijft leuk.

Gala / Ronald Giphart. Amsterdam : Uitgeverij Podium. (Boekenweekgeschenk)
ISBN 90-774336-82-5

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Edward Marston – The amoureus nightingale (2001)

Actrice en zangeres Harriet Gow wordt benijdt door elke vrouw uit het Engeland van de zeventiende eeuw, zij is de favoriet van koning Charles II. En juist zij wordt ontvoerd. Ook architect en amateurspeurder Christopher Redmayne is onder de indruk van de dame in kwestie. Hij wordt door de koning opgeroepen om haar op te sporen. In deze historische detective had het slachtoffer net zo goed een ander beroep kunnen hebben. Het ontvoerings- en vervolgens moordverhaal speelt de hoofdrol. Evengoed geeft het korte verslag over Harriet’s optreden een mooi beeld van het toneel in de zeventiende eeuw. Ook in deze tijd komen hysterische fans voor die de actrice in kwestie achtervolgen. Jaloerse collega’s zijn ook aanwezig.

Edward Marston
is tevens de schrijver van de ‘Nicholas Bracewell’ mysteries. De hoofdpersoon van deze serie is stagemanager voor Westfield’s Men, één van de belangrijkste theatergroepen uit de tijd van Elizabeth. Dat zijn nog eens zestien titels voor de lijst.

Theater in romans – Fatale nacht

Af en toe heeft een mens iets luchtigs nodig, en als dat een roman is met een actrice in de hoofdrol is het helemaal goed. Judith McNaught is schrijfster van romantische boeken waarin iedereen elkaar krijgt. Zo ook in dit boek.
Broadway-actrice Leigh Kendall krijgt een ongeluk en haar man Logan raakt vermist. In haar speurtocht naar haar man wordt ze geholpen door de mysterieuze Michael Valente. Later blijkt dat ze hem kent. Als haar man vermoord wordt gevonden, worden Michael en zij allebei als verdacht gezien, zeker als ze dan nog iets met elkaar krijgen. Voor de goede afloop moet iedereen het boek maar lezen.
Toegegeven, toneel speelt maar een marginale rol in dit boek. Leigh is actrice en uit alles blijkt dat ze een geweldige actrice is, op haar naam komen de zalen vol. Maar in dit boek is de romance het belangrijkste.

Judith McNaught, Fatale nacht.
Vertaling van Someone to Watch over Me

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Arthur Japin – De klank van sneeuw (2006)

Arthur Japin speelde diverse rollen voor radio en televisie en op toneel bij onder andere Toneelgroep Centrum en de Theaterunie. Ook zong hij een kleine rol bij de Nederlandse Opera. In 1987 stopte hij met acteren en begon met schrijven. In 1996 brak hij echt door met het verhaal over twee Afrikaanse prinsjes die in het negentiende-eeuwse Nederland als Hollanders werden opgevoed, de roman De zwarte met het witte hart. Zijn roman Een schitterend gebrek werd bekroond met de Libris Literatuurprijs. Het boekenweekgeschenk 2006 De grote wereld was van zijn hand.
De klank van sneeuw is geen roman, maar twee novelles over muziek en theater. Zien en gezien worden. De vrouwelijke hoofdpersonen spelen en worstelen met de consequenties van het bekeken worden en het jezelf tentoonstellen.
Dooi gaat over de zangeres die jaren lang niet gezongen heeft, maar dan ingaat op de uitnodiging van haar broer een kerst-oratorium te komen zingen. Ze overnacht in een volautomatisch hotel, in de kamer naast haar logeert een man die ze door een gat in de wand kan zien. Het verhaal is op een afstandelijke manier geschreven waardoor je geen band krijgt met de vrouw.
Zeep gaat over de actrice die – om haar zelfvertrouwen hoog te houden – een rol accepteert in het artistiek ongelooflijk verantwoorde stuk van haar vriend. Normaal speelt ze in een soap. De vriend is onuitstaanbaar, maar natuurlijk zeer aantrekkelijk.
Beide novellen hebben een open einde. Goed geschreven en goed leesbaar.