Theater in romans – Symphony

Dit is een boek over de Franse componist Hector Berlioz en de Ierse actrice Harriet Smithson. Harriet kwam met een groep acteurs naar Parijs in 1827 om daar Shakespeare op te voeren. Berlioz zag haar optreden en was meteen totaal verliefd op haar. Pas vijf jaar later ontmoeten ze elkaar en trouwen ze.
Het begin van het boek handelt over hun beider levens voor ze elkaar ontmoeten en is best aardig, maar ongeveer over de helft heen begint het minder te worden. Het is niet echt makkelijk te lezen en ik persoonlijk vond het niet heel interessant. Ik heb het uitgehouden tot ze elkaar ontmoeten en toen vond ik het wel goed.
Interessanter voor mijn doel is de beschrijving van het toneelleven dat Harriet Smithson leidt tot ze Hector ontmoet. Want ook in dit boek zijn er weer aanwijzingen dat toneelspelers in die tijd (begin 19e eeuw) vele toneelstukken moesten leren in hoog tempo en dat er soms maar een paar dagen werd gespeeld. Wel iets herkenbaars: Harriet Smithson was zeer bekend en zeer geliefd en had vele fans. Berlioz was duidelijk een grote fan.

Jude Morgan, Symphony. Headline Review, 2006.

Meer boeken waarin theater een rol speelt? Kijk op mijn boekenpagina.

Helen Dore Boylston – Carol boeken

Allemaal jeugdsentiment. Bij het opruimen van een kast kwam ik jeugdboeken tegen, die ik heel veel jaren terug met veel plezier heb gelezen. Carol in het zomertheater, Carol naar Broadway, Carol op tournee, boeken over een veelbelovende jonge Amerikaanse toneelspeelster die van alles meemaakt op toneelgebied. De Nederlandse edities zijn trouwens enigszins verwarrend. Voor zover ik kan nagaan is één deel nooit vertaald, namelijk Carol Goes Backstage. En mijn zomertheater is een vertaling van Carol in Repertory, wat ik weer nergens kan vinden, maar wel Carol Plays Summer Stock. De boeken zijn drie delen van een vierdelige serie namelijk Carol Goes Backstage (1941), Carol Plays Summer Stock (1942), Carol on Broadway (1944), Carol on Tour (1946).
De boeken zijn gedateerd, ze spelen rond de Tweede Wereldoorlog, maar blijven leuk. Of ze echt een realistisch beeld geven van de Amerikaanse toneelwereld weet ik niet, daarvoor ken ik het niet genoeg.Carol

Helen Dore Boylston heeft niet alleen deze serie geschreven, maar ook de serie met de verpleegster Sue Barton. Deze boeken ben ik ook tegengekomen in mijn jeugdboeken en heb ik met veel plezier gelezen.

Theater in romans – In Amerika

Het verhaal van Maryna Zalezovska, een Poolse toneeldiva die Polen verlaat om in Amerika een boerenbedrijf te beginnen met haar man, haar zoon en een groep vrienden. Het bedrijf mislukt en Maryna gaat noodgedwongen weer aan het toneel en wordt in Amerika ook weer een diva.
Het boek geeft een interessant beeld van het toneel-Amerika van het einde van de 19e eeuw. Blijkbaar was het praktijk om niet langere tijd een stuk te spelen, maar soms maar een week. Als acteur moet je dan diverse rollen uit je hoofd kennen. Maryna wordt heel Amerika doorgevoerd in een tournee.

Het boek zelf vind ik wisselend. Soms goed te lezen, soms niet om door te komen. De vorm is wel aardig. Het wordt niet alleen vanuit het gezichtspunt van Maryna geschreven, maar ook vanuit het gezichtspunt van haar vriend Ryszard in dagboekvorm. Ook schrijft ze zelf ellenlange brieven aan een vriend die in Polen is achtergebleven. Op eigen risico lezen.

Susan Sontag, In Amerika. Amsterdam: Bezige Bij, 2001.
Vertaling van In America.

Tips voor het project theater in romans

De Theater NV van december 2005 heeft een artikel van Hans Brans, Words, words, words: de toneelwereld in romans, waarin zowaar tien boeken staan die ik nog niet ken.
Tip gekregen van Sabine Oprins van de NVA.

Onbekende boeken:

  • Miguel Cervantes – Don Quichot
  • Paul Scarron – De komedianten
  • Michail Boelgakov – Het leven van de heer Molière
  • Theun de Vries – Barron
  • Simon Hawke – A mystery of errors / The slaying of the Shrew / Much ado about murder
  • Daphne Meijer – Het plezier van de duivel
  • Gaston Leroux – Het spook van de Opera
  • Heinrich Mann – Professor Unrat
  • Klaus Mann – Mefisto
  • Christopher Isherwood – Mijnheer Norris neemt de trein / Afscheid van Berlijn
  • Simone de Beauvoir – Uitgenodigd
  • Doris Lessing – Terug naar de liefde
  • Harry Mulisch – Het theater, de brief en de waarheid (had ik zelf al gevonden)

 

Theater in romans

Nieuw projectje. Ik ga een artikel schrijven over toneel en romans. Wat voor voorstelling wordt er gemaakt van toneel, theater, etc. in romans en verhalen. Eerste moeilijke punt was al het vinden van de romans, maar daar heb ik er nu wel aardig wat van:

Anker, Robert – Een soort Engeland
Anna, Threes – De kus van de weduwe. – Amsterdam : Vassallucci, 2003.
Bainbridge, Beryl – An awfully big adventure
Balthazar, Nic – Niets was alles wat hij zei. – Averbode : Altiora, 2005
Bernlef, J. … et al. – 15 theaterverhalen. – Amsterdam : Nederlands Theater Instituut ; Amsterdam : Uniepers, 1989.
Boelgakov, Michael – Zwarte sneeuw
Boelgakov, Michael, Black snow : a theatrical novel. – London : The Harvill Press, 1999
Bovenberg, Niko: Werklicht : de avonturen van toneelknecht Kees. – Amsterdam : International Theatre & Film Books ; Amsterdam : Stichting Publicaties Podiumtechnologie [distr.], 2002.
Brakman, Willem – De biograaf
Brusse, M.J. – Achter de coulissen. – Rotterdam : Brusse, 1903.
Claus, Hugo – Onder de torens
Cookson, Catherine – Riley
Corsari, Willy – Nummers : roman uit het cabaretleven. – Den Haag : Leopold, 1960
Danella, Utta – Liefde in de hoofdrol
Degenhardt, F.J. – Der Liedermacher : Roman. – München : Bertelsmann, 1982
Fabricius, Johan – Herinneringen van een oude pruik : ‘vrij – zeer vrij – naar de ‘Memorie’ van Carlo Goldoni’. – Den Haag : Leopolds, 1963
Hart, Kees ‘t – De revue. – Amsterdam : Querido, 1999
Herling-Grudzinski, Gustav – Een witte nacht van liefde
Loo, Tessa de – Rookoffer
Reijn, Rob van – Voetlicht & vetpotten : roman over Jan van Well in en om de schouwburg: een kroniek van Amsterdam 1772-1818. – Schoorl : Conserve, 2000.
Reyn, Halina – Prinsesje Nooitgenoeg
Saalborn, Louis – De vader en de zoon : roman. – Amsterdam : E.M. Querido, 1934
Schaik-Willing, Jeanne van – Na afloop : dramatische kronieken. – Den Haag : Bert Bakker [etc.], 1957. – 192 p
Sontag, Susan – In America
Thijs, Ger – Een sterke afgang
Veterman, Eduard – Naakte maskers : tooneel-roman. – Amsterdam : Querido, 1926
Wassing, Gerrit – Alkestis in Brantgum : een verhaal. – Amsterdam : De Beuk, 2000.
Wijnberg, Nachoem – De opvolging
Winsor, K. – Calais. Op vleugels van een droom

Kijken wat het wordt. Er zitten nu wat romans tussen die ook over de revue en dergelijke gaan, en die gaan er denk ik uit. De besprekingen kunnen ook in Haghespel gepubliceerd worden.

Update: een bijgewerkte lijst, met linkjes naar de verschillende besprekingen van de romans in de lijst is te vinden op een aparte pagina.