Ali Molenaar

Over stukjes, mezelf en theater

Mijn lange, lange leeslijst: #50books vraag 23

Geplaatst op 8 juli 2017 door admin

Ik zal niet de enige lezer zijn die een teveel aan niet gelezen boeken heeft. Vorig jaar heb ik me al op rantsoen gesteld wat boeken kopen betreft, maar ja, dan moet je geen vrienden hebben die je voorraad groter kunnen maken. Ik heb in 2015 al eens geschreven over een zomerleeslijst, niet alleen voor #50books, maar ook voor mezelf. Vervolgens kwam in 2016 een #50books vraag langs over hoe ik bepaal wat ik lees. Trieste conclusie van al die lijsten? Het grootste gedeelte wil ik nog steeds lezen.

Vraag 23: Welke titels staan er op je nog te lezen lijst?

Ik ga er maar één grote leeslijst van maken. Die boeken die op vorige lijsten staan wil ik nog steeds lezen. Maar langzamerhand wordt het ook tijd boeken waar ik al in bezig ben ook uit te lezen. Hogarth geeft herschreven Shakespeares uit, en ik ben nu in de eerste bezig, namelijk Hag-Seed van Margaret Atwood. The Tempest in een nieuwe vertelling. Ik word langzaam echt fan van Neil Gaiman en zijn American Gods ligt op tafel, daar ben ik ook in bezig. Voor een biografie wordt het ook tijd. In Juliana, vorstin in een mannenwereld van Jolande Withuis ben ik een tijdje geleden al begonnen.

Bibliotheek

Ik heb de bibliotheek weer gevonden, leen er weer regelmatig en dan moet ik die boeken ook maar lezen. Van Griet Op de Beeck, Kom hier dat ik u kus, heb ik genoten, dus die twee andere boeken van haar staan hier ook op de plank, Gij nu, en Vele hemels boven de zevende. Renate Dorrestein, Zolang er leven is, heb ik ook meegenomen op die laatste tocht naar de bibliotheek, dus die moet ook gelezen worden.

Nog eentje

Er gaat er nog eentje op de lijst, één die ik al een tijdje in huis heb en eigenlijk dolgraag wil lezen en maar niet aan toekom, en dat is The Bridge: the life and rise of Barack Obama, van David Remnick. Ik wilde hem al lezen voor de huidige clown in het Witte Huis werd gekozen en het kwam er maar niet van. In 2017 komt deze op mijn gelezen lijst.

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter. Hij heeft de vragen in 2013 en 2015 gesteld. Martha stelde ze in 2014, Hendrik Jan in 2016. Dit jaar worden de vragen door Martha gesteld. Deze vraag staat hier.

Boeken voor mijn moeder: #50books vraag 21

Geplaatst op 27 mei 2017 door admin

De vraag van deze week is naar aanleiding van Moederdag. Wederom is het een doordenker in de #50books reeks.

Vraag 21: Welk boek zou jij je moeder cadeau geven voor moederdag?

Leesgenen

Ik zeg altijd dat ik mijn leesgenen heb van mijn vader. Dat is niet helemaal eerlijk, want mijn moeder las ook veel. Alleen verschilden onze smaken dermate dat een vraag over wat ik haar zou geven wel moeilijk is.

Een boek voor mijn moeder

Ik zou haar boeken geven die ze in haar jeugd zelf nooit gehad heeft. Ze was het tweede kind uit een gezin met dertien kinderen, heeft alleen huishoudschool gehad en is al vroeg gaan werken. Veel tijd of geld voor jeugdboeken zal er niet geweest zijn en dat had ik, als haar dochter dus wel. De Pitty-boeken, daar heb ik van genoten. Enid Blyton was sowieso populair bij mij, want wie heeft de Dolle Tweeling reeks niet gelezen? En de Vijf-boeken? En dan ga ik ook nog voor boeken voor oudere meisjes, want bijvoorbeeld Cissy van Marxveldt met haar Joop Terheul kan ik niet overslaan. Leni Saris, waanzinnig populair toen ik een tiener was. Ik heb nog steeds boeken van haar staan.

Sprongetje naar volwassen boeken

Van Cissy naar streekromans. Veel, heel veel van gelezen, mijn moeder las ze ook. Maar waar ik me ook uitstekend mee heb geamuseerd en dit jaar heb uitgelezen is Nora Roberts, de Guardians-trilogie. Best aardig geschreven, leest heerlijk weg, spannend, ik denk dat mijn moeder dat ook wel leuk had gevonden. Maar wel in het Nederlands, want Engels las ze niet. En dan wordt het gokken, want ik houd bijvoorbeeld heel van fantasy, kan best wel genieten van de Harry Potter boeken en lees me af en toe suf aan thrillers en detectives. En ik weet niet of ze dat leuk had gevonden. Helaas kan ik het ook niet meer vragen, want ze is 23 jaar geleden overleden. De vraag heb ik hiermee dus eigenlijk niet beantwoord, maar ik heb keuze genoeg.

Theater in romans: Kom hier dat ik u kus

Geplaatst op 21 mei 2017 door admin

Verhaal

Kom hier dat ik u kus is een roman over Mona, als kind, als vierentwintigjarige, en als vijfendertigjarige. Het gaat over haar moeder die overlijdt als ze negen is, over haar tweede moeder Marie, over haar vader, haar broer Alexander en haar halfzusje Anne-Sophie, maar vooral over Mona zelf. Het hele boek is geschreven vanuit Mona’s gezichtspunt en vooral het eerste deel vond ik knap geschreven. Haar leven komt naar voren als een normaal leven maar er gebeuren dingen waaruit blijkt dat het niet helemaal goed is. Het begin van het tweede deel zet me op het verkeerde been. De opsomming van irrationele hekels die Mona heeft is uitputtend lang. Ook de manier waarop ze haar huis uitloopt en stilstaat alsof het leven stilstaat is bevreemdend. Het doet me het ergste vrezen over haar geestelijke gezondheid. Ze bouwt haar leven op, privé en in haar werk als dramaturg. Het derde deel beschrijft Mona als 35-jarige, nu al jaren samenwonend met Louis waarvan ik in deel twee dacht dat het niets zou worden. Ze werkt nog steeds voor Marcus, een regisseur. Haar vader wordt ziek en belandt in het ziekenhuis. Dat zorgt voor een ommekeer.

De theaterconnectie

Mona is dramaturg, een baan waarin ze zich bezig houdt “met de tekst, en als het goed is ontwikkelen die twee [regisseur en dramaturg] samen een concept voor de productie, dat ze, in overleg met mekaar, bewaken en bijsturen om tot het beste resultaat te komen.” (p. 143-144) In het tweede deel gaat ze werken voor Marcus, een regisseur die op dat moment al een beroepsreputatie heeft, het is een eer om voor hem te mogen werken. Ze zegt zonder moeite haar oude baan op.

Prachtige taal en zinnen

Het is het Vlaamse taalgebruik met ge en U, waar je als nuchtere Nederlander wel even aan moet wennen. Er staan ook pareltjes van zinnen als deze: Het is in het beklemtonen van dat iets niet erg is, dat het ons niet bang maakt, dat we er niet triest van zijn geworden, dat we vaak net de heftigheid van de ware emotie verraden, ook al geloven we het schimmige zelfbedrog terwijl we het aan het formuleren zijn. (p. 166)

De kern

De kern van het verhaal voor mij: schuldgevoel. Het eeuwige gevoel te kort te komen en te kort te schieten. Durven, het leven aandurven. Mona zegt het zelf: Mensen die kwaad op mij zijn, ik kan daar echt niet tegen (p. 245). Dat is iets wat uit haar jeugd komt, met een moeder die haar in de kelder opsloot als ze iets fout had gedaan. Dat is ook een reden dat ze bij Louis blijft hangen, zelfs al is deze man echt niet goed voor haar. Het is ironisch dat Marcus haar een kameleon noemt in haar werk (p. 344), juist op het moment dat ze het eindelijk heeft aangedurfd commentaar op zijn manier van werken te hebben. Ze wil durven “Ik denk: dat is het, ik wil durven, eindelijk. Ja.” Mooie afsluiter van een boek dat ik op Goodreads 5 sterren heb gegeven.

Griet Op de Beeck – Kom hier dat ik u kus. Amsterdam: Prometheus, 2014

Verbanden in een boek: #50books vraag 12

Geplaatst op 25 maart 2017 door admin

Ik moest deze week op heel veel dingen letten. Ik had namelijk een idioot drukke week, niet alleen op mijn werk, maar ook ’s avonds. Ik zat elke avond wel ergens en had verder nergens tijd voor. Toen vervolgens alle afspraken voor het weekend ineens wegvielen sprong ik een gat in de lucht. Tijd voor een boek.

Vraag 12: Waar let jij op bij het lezen van een boek?

Soms ben ik zo lang bezig met een boek dat ik aantekeningen zou moeten bijhouden. Wie hoort bij wie, wie heeft ruzie met wie. En die persoon die nu weer in het boek komt, ik had toch al eerder over hem gelezen. Dan moet ik teveel letten op alle verbanden.

Malice

Malice van John Gwynne is er zo een. Goodreads leert me dat ik in augustus 2016 hier al in begonnen ben. Ik heb het boek zelfs genoemd in een vorige #50books vraag. Toen heb ik meteen ongeveer 100 bladzijden gelezen en sindsdien… heb ik het laten liggen. En dat is in dit boek geen aanrader. Elk hoofdstuk heeft de naam van één van de personages als titel. Het hoofdstuk wordt met het gezichtspunt van dat personage verteld, met als gevolg dat je in elk hoofdstuk moet schakelen. En de verbanden weer kwijt bent. Het boek is interessant genoeg om te blijven lezen, maar om het goed te doen moet ik eigenlijk overnieuw beginnen. Ik ben hier en daar kwijt wat personages met elkaar te maken hadden.

Verbanden

Daar let ik dus op. Nieuw personage? Waar komt die persoon vandaan? Komt hij nog terug? Dat is namelijk zeker in Malice een relevante vraag, omdat ik daar na zo’n 200 bladzijden weer iemand tegenkwam uit het begin. En ook belangrijk: minstens één personage moet voor mij sympathiek overkomen. Ik haak af als er geen leuke mensen inzitten.

Theater in romans: Mindere goden

Geplaatst op 10 maart 2017 door admin

Beantwoorden

Mindere goden van Herman Stevens is voor het eerst in 1990 verschenen en was het debuut van Stevens. Het is een boek waarvoor hij de Anton Wachterprijs 1990 kreeg, een literaire prijs voor het beste debuut. Toen het boek aan een herdruk toe was heeft hij het herschreven. Deze herschreven roman heb ik gelezen.

Verhaal

‘Luisteren is mijn vak.’ Theo Elsenaar ziet zichzelf als een goed verstaander. Hij is tenslotte hartspecialist. Maar in de laatste dagen voor zijn huwelijk raakt dit beeld aan het wankelen. Voor de bruiloft ensceneert zijn aanstaande vrouw Lucia een toneelspel. De Midzomernachtsdroom. Niet om de dag door te komen, maar om hem te laten zien wat ze tussen hen mist. Shakespeares toverkunsten moeten daarbij helpen. Die toverkunsten beperken zich tot het verdelen van de rollen waarbij Theo de rol van Lysander krijgt, Lucia Hermia zal spelen en Erik, een vriend van Theo, de rol van Demetrius op zich neemt. Esther, een vriendin van Lucia speelt Helena. Theo moet aldoor tekst leren, maar door zijn drukke werkzaamheden komt het er niet van. Hij stuurt Erik naar Lucia om de teksten in te studeren en dat blijkt een vergissing te zijn. Lucia gaat met hem naar bed en het huwelijk wordt afgeblazen.

Conclusie

Het boek laat me enigszins in verwondering achter en maakt de verwachtingen niet waar. Zo snel als ik door het eerste gedeelte heen ging, zo langzaam ging het tweede gedeelte. Ik was nieuwsgierig naar de afloop, maar die stelde me teleur. Temeer daar ik het verloop niet begreep. Waarom zet Lucia de Midzomernachtsdroom op? Om Theo in te laten zien wat ze tussen hen mist. Na het lezen van het boek begrijp ik het helaas niet en daardoor is het toch een onbevredigend boek dat van mij hierdoor in Goodreads drie sterren kreeg.

Herman Stevens, Mindere goden.
Amsterdam: Prometheus, 2004 (2e gewijzigde druk)

Rouw over een boekenheld: #50books, vraag 9

Geplaatst op 4 maart 2017 door admin

Heb ik een gevoel van rouw over de dood van een romanpersonage, vraagt Martha. Het leven gaat door, ook in boeken. Het is onvermijdelijk, er gaan wel eens personages dood in boeken.

Vraag 9: Heb jij wel eens gevoelens van rouw gehad, omdat een personage uit je boek overleed?

Een goed boek – en dat is bij ieder een ander boek – kan je meesleuren met de personages. Je kan er sympathie voor opvatten, je kan het ook rotpersonages vinden, gevoelens krijg je ervoor. Maar een gevoel van rouw, nee, dat heb ik nooit gehad. Tranen heb ik wel gelaten om de dood van een romanpersonage, maar dat is uitzonderlijk. Jet in Schoolidyllen was zo’n uitzonderlijk geval en dat heb ik ook beschreven.

Nijdig

Ik kan wel nijdig worden op een schrijver omdat hij een persoon onnodig laat doodgaan. Raymond Feist is daar goed in. De man heeft veel boeken geschreven waar oorlogen een grote rol in spelen. Deze fantasy-auteur laat in Prince of the Blood een personage doodgaan en dat zag ik niet aankomen. Locklear is de vriend van James of Jimmy, voor mij één van de leukste personages uit de Feist boeken. Locklear wordt in dit boek vermoord, en dat was voor mij onverwacht en onnodig. De boeken van Feist werden wat minder leuk. Vervolgens laat hij in Shards of a Broken Crown Jimmy met zijn vrouw doodgaan. Toen werd ik helemaal nijdig. Het personage dat voor mij de boeken van Feist tot een feest maakten en hij gaat dood. Moet ik nog zeggen dat Feist voor mij niet meer zo leuk is?

Boeken om naar uit te kijken: #50books vraag 8

Geplaatst op 25 februari 2017 door admin

Met vier jaar #50books vragen is het onvermijdelijk dat er vragen opnieuw voorbij komen.

Naar welk boek dat dit jaar (2017) uitkomt, kijk jij uit en waarom?

Zuchtend heb ik mijn antwoord van vorig jaar er maar bij gepakt. En gelukkig is er wel wat uitgekomen. Dragon Spawn van Eileen Wilks is uitgekomen en geëindigd met zo’n cliffhanger dat ik haar uit nijd een ster minder op Goodreads heb gegeven dan ik oorspronkelijk van plan was. Dragon Blood, het vervolg komt – misschien – eind 2017 uit. Ik haat series.

Het betere werk

Namelijk het niet-seriewerk: Juliana. In huis, aan begonnen, maar nog niet echt tijd voor gehad. Het werk waar ik in vorige jaren naar uitkeek: Written in my own heart’s blood van Diana Gabaldon. En zo kan ik nog wel een aantal titels opnoemen. Eind vorig jaar heb ik mijn boekenkast opgeruimd. Toen kwam ik toch wel een behoorlijk aantal boeken tegen die ik nog niet had gelezen. Ik heb mezelf op rantsoen gezet. Geen boeken meer kopen… In ieder geval niet zo veel… Elk jaar komen er wel boeken die je echt wel wil hebben, maar gelukkig staan er voor dit jaar niet echt boeken op het programma. Om je vraag dus te beantwoorden, Martha, ik kijk dit jaar niet echt uit naar specifieke boeken.

Schurken: #50books vraag 7

Geplaatst op 18 februari 2017 door admin

Zondag, de dag waarop de nieuwe #50books vraag wordt gesteld. Een vraag die met ditmaal toch met wat problemen opzadelde.

Vraag 7: Wie is jouw favoriete schurk?

Schurken in soorten en maten

De onzichtbare wereldveroveraars: Sauron, uit The Lord of the Rings. Een soort waar ik nooit veel van heb begrepen, want wat is er voor lol aan opperschurk in een leeg geplunderd land te zijn.
De enge schurken: ik noem hem toch maar even: Voldemort, uit de Potterboeken. Vond ik perfect in de film. Maar wel een macht tot de elfde machtfiguur waar ik ook niets van begrijp.
De niets ontziende schurken: Wild Justice van Wilbur Smith is me altijd bijgebleven door de manier waarop de schurk een moord pleegde: puur voor het effect.
Financiële schurken: snel rijk worden op een niet zo leuke manier die anderen schade aanbrengt. Helaas tegenwoordig nonfictie, zie bijvoorbeeld Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk.

En je lieveling, Ali?

Ja, daar hebben we het probleem. Ik heb geen lievelingsschurk. Ik ben dol op branieachtige jongens die het predicaat schurk nog niet verdienen. Zie bijvoorbeeld Jimmy in de Raymond Feist boeken, en Gooseberry in de Octavius Guy boeken van Michael Gallagher. Charmante schurken, een soort dat zo toegevoegd kan worden aan het bovenstaande lijstje. Maar voor de rest zijn de helden meer mijn favorieten.

Je gaat ervan lezen

Deze zaterdagochtend is gevuld met huis opruimen, hachee maken, een was in de wasmachine gooien, notulen van vergaderingen afmaken, posters maken en weer beginnen in Wild Justice van Wilbur Smith. Mijn Goodreads currently-reading lijst staat op twaalf.

Theater in romans: Phileine zegt sorry

Geplaatst op 12 februari 2017 door admin

Beantwoorden

Phileine, de hoofdpersoon in deze roman van Ronald Giphart, is “beauty brains beast best”. Haar vriend Max vertrekt naar New York om daar te gaan studeren. Het gaat om een Shakespeare project waar hij als toneelspeler aan kan meedoen, een ‘eens-in-zijn-leven’ gelegenheid die hij zich niet kan laten ontgaan. Max vertrekt naar New York en Phileine besluit hem daar onverwachts op te zoeken. Ze treft hem aan in een wel heel eigentijdse uitvoering van rOmEO-n-jULieT en dan knapt er iets in haar.

Phileine Phileine Phileine

Niet voor niets noem ik de hoofdpersoon drie keer. Het verhaal wordt verteld vanuit haar perspectief en dat is wennen, zeker in het begin. Phileine komt over als een meisje dat absoluut schattig gevonden wil worden, maar eigenlijk een egocentrisch kreng is. Nieuwsgierig als ik ben lees ik door en zo rond pagina 89 grijpt het me eindelijk. Ze pikt het niet en in totale dronkenschap zet ze Max voor het blok tijdens de voorstelling. Nou moet ik wel zeggen dat geen enkele vrouw het leuk zou vinden als haar vriendje seks heeft op het podium in een experimentele toneelvoorstelling. Waar het verhaal om draait is Phileine, hoe zij dit aanpakt en verwerkt. Hoe zij uiteindelijk toch weet uit te komen voor het feit dat ze spijt heeft. Ze zegt sorry.

Wat vind ik ervan?

Eén van de redenen dat ik in het begin een beetje moe werd van het boek is het grofgebekte taalgebruik van Giphart en de seks. Is er nou werkelijk geen één Nederlands boek zonder seks? Moet dat nou altijd? Blijkbaar wel. Dat zal wel de vrijgevochten Nederlandse geest of zo zijn. Van mij hoeft het eigenlijk niet. Als je seks nodig hebt om de aandacht vast te houden, houdt het een beetje op. Phileine bleef het hele boek door een onuitstaanbare muts, maar wel eentje die intrigeerde. Wat het leuk maakte waren zinnen als: “Hoewel Max en ik op het mentaal-theoretische vlak van het fysiek-seksuele discours het paradigma van de buitenrelationele cohabitatie in principe niet ontkennen noch a priori veroordelen, moet hij in de praktijk heel simpel met z’n vieze jatten van andere wijven blijven.” (pag. 89) Dat vind ik humor en daarmee mag Giphart dan rustig doorgaan. Dat maakte het boek als geheel geslaagd en bij vlagen super interessant, maar niet “de beste roman aller tijden” zoals Herman Brusselmans op de voorzijde van het boek verklaart. Het boek is in 2003 verfilmd met Kim van Kooten in de rol van Phileine en snoepje van het jaar Michiel Huismans als Max.

Ronald Giphart, Phileine zegt sorry
Amsterdam: Uitgeverij Podium, 1996, 23ste druk 2009

Gedesillusioneerd door een film: #50books vraag 6

Geplaatst op 11 februari 2017 door admin

Boekverfilmingen, niets is zo makkelijk voor filmmakers, er is tenslotte al een verhaal. En niets is ook zo moeilijk als je naar de ongezouten commentaren luistert.

Raak jij ook zo gedesillusioneerd als je na het lezen van een boek de film kijkt?

Boek na de film

Ik raak niet zo snel gedesillusioneerd. Een boek is iets anders dan een film. Van de beste boekverfilmingen heb ik eerst de film gezien en ben vervolgens het boek gaan lezen. Dat was het geval met The Lord of the Rings. Ik had al twee films gezien voor ik aan de boeken begon. De films zijn goed, de boeken zijn goed. Andere filmkijkers denken er anders over, die vervloeken de verfilmingen van Peter Jackson. Dat komt vooral omdat hij in hun ogen essentiële delen van de boeken eruit heeft gelaten.

Film na het boek

Een film waar ik mild teleurgesteld van was, was Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children, naar de boeken van Ransom Riggs. Niet alleen had Tim Burton drie boeken in één film gegooid, gerommeld met de diverse eigenschappen van de kinderen, maar ook nog eens een ander einde aan de film gemaakt. Een redelijk zouteloos en nutteloos romantisch einde. Amusant, leuk, maar mild teleurstellend. Dat komt ervan als je eerst als een trein door drie boeken heen gaat en vervolgens de film bekijkt. Het was niet mijn idee van een verfilming, daar was toch meer van te maken.

Eigen beeldvorming

Als ik goed in een boek zit heb ik er een beeld bij. Ik vorm ideeën bij de hoofdrolspelers en maak eigen beschrijvingen van landschappen. Dat zit me dus wel in de weg bij boekverfilmingen. Eerst een film zien en vervolgens het boek gaan lezen houdt teleurstellingen weg, is mijn ervaring. Een regisseur gooit er zijn eigen artistieke vrijheid overheen en dat is vaak niet mijn artistieke vrijheid.