Toneelstukken lezen

Jaren geleden ben ik uitgenodigd om met een groep King Lear te lezen. De beoogde regisseur was bezig met de regie opleiding. King Lear ging gebruikt worden voor de opleiding en dit was de start. Met een groep mensen die elkaar niet of nauwelijks kenden het stuk hardop lezen. Dat er geloof ik drie vrouwenrollen in dit stuk zitten en er maar twee mannen in deze onverwachte groep van ongeveer twaalf mensen zaten namen we op de koop toe. Het is een aparte ervaring. Het stuk gaat ervan leven en je leest beter dan als je het stuk voor jezelf leest.

De keuze van een toneelstuk

In mijn toneelgroep was er een commissie die stukken uitkoos en vervolgens las voor de groep. Daarbij werd gekeken naar de samenstelling van de groep, de voorkeuren van de regisseur en ook naar de reservelijst. We hadden altijd wel wat in voorraad. Zij lazen, presenteerden hun bevindingen, bevalen wat aan en vervolgens werd de keuze gemaakt. De eerste lezing was in de groep, hardop, waarbij er druk van rol gewisseld werd tijdens het lezen, want tijdens die eerste lezing werd al een ruwe rolverdeling gemaakt. Die kon tijdens de eerste repetities nog veranderen.

20200522s_tantalus

Toneelstukken zijn literatuur

Daar moest ik weer aan denken toen ik deze week de Volkskrant las. Vincent Kouters** gaf vier redenen om toneelteksten te gaan lezen. Hij stelt terecht dat toneelstukken tot de literatuur gerekend kunnen worden. De samenvatting van zijn artikel: je kan lekker binnen blijven, het is alleen maar dialoog, toneelschrijvers zijn literaire grootmeesters en theater levert gegarandeerd discussie op. En om vooral op die laatste twee in te gaan, toneelschrijvers als Eugene O’Neill, Elfriede Jelinek, Harold Pinter, en Peter Handke hebben Nobelprijzen gewonnen. Van Harold Pinter heb ik diverse stukken gezien, de man was een meester in situaties beschrijven. Het was een woordkunstenaar, doe het maar, in dialogen diep in de ziel van de mens kijken. En dan heb je het niet alleen over een man als William Shakespeare, een man die vierhonderd jaar na zijn overlijden nog talloze mensen weet te boeien. Maar ook over Maria Goos, die prachtige stukken schrijft, een thema als machtsmisbruik wordt weergaloos weergegeven in Cloaca.

Die discussie

Kouters stelde in zijn artikel voor om met zijn allen een toneelstuk te gaan lezen en daarover te gaan discussiëren. Nou woon ik alleen, dus ik kan proberen in mijn eentje uit mijn leesdip te komen en een toneelstuk te gaan lezen. Maar je kan dit natuurlijk ook combineren met mensen uit een ander huis en dan via videobellen een discussie op zetten. Ik ga een poging doen uit mijn leesdip te komen met een toneelstuk, namelijk Tantalus van John Barton. De marathonvoorstelling heb ik jaren gelezen gezien bij de Appel. Wie voelt er wat voor? Het staat natuurlijk vrij een ander stuk in te dienen. Tantalus telt 717 pagina’s, dat is misschien wat veel en je moet maar net van zo’n klassieker houden. Ik heb Peer Wittenbols ook in de kast staan met zijn Trilogie van het verlies, dat kan ook een optie zijn. Laat het maar horen.

**Vincent Kouters, Vier redenen om, nu de theaters dicht zijn, gewoon de toneelteksten te gaan lezen. De Volkskrant, 17 mei 2020

Litanie: #WOT deel 21, 2020

“Oh, was ik maar eerder begonnen! Of nog beter was ik er maar nooit aan begonnen! Waarom zeg ik altijd zo snel ja en leuk, dat doe ik! En nou zit ik vast aan elke donderdag iets schrijven! Natuurlijk heb ik geen voorraad en dat moet ik elke week weer iets verzinnen! Dan moet ik eigenlijk op woensdagavond al schrijven om het donderdagochtend meteen te publiceren!” Kijk mensen, dit is een litanie. Het enige dat er nog aan ontbreekt is een reeks smeekbeden voor een reeks #WOT woorden.

Het #WOT woord van vandaag is:

Litanie = 1) langdradige opsomming, 2) klaagzang, 3) jammerklacht, 4) reeks smeekbeden.

Een boodschap voor Irene, ik vind het wel leuk hoor! Maar ik heb de afgelopen weken wel me serieus afgevraagd of dit nou verstandig was. In deze tijd van thuis werken kan ik dit er makkelijk bij hebben. Ik zit achter mijn werk laptop, mijn eigen desktop staat ook aan en als ik een idee heb, is een werkpauze snel voor elkaar. Maar straks als we weer naar kantoor mogen? Dan wordt het wel een beetje lastiger met twee uur reistijd per dag. Zie je, bijna het begin van een nieuwe litanie. Ja, je kan er zomaar in blijven hangen.

litanie
Afbeelding van contato1034 via Pixabay

Schrijf je mee?

En jij? Ben je er goed in, een litanie houden over dingen die je wel of niet bevallen? Of laat je het van je rug afglijden? Ik hoor het graag. Laat een reactie achter bij dit bericht.

#WOT betekent Write on Thursday. Iedere donderdag verzin ik een woord waar je over kunt schrijven (bloggen, vloggen of ploggen). Niets moet, alles mag. Je kunt op ieder moment instappen.

VOGIN-IP Workshop Infographic

Weet u nog wel, die coronacrisis, nou daardoor was dus ook de VOGIN-IP lezing afgelast. Ter vervanging kwamen er online workshops. En ik had me ingeschreven voor die van Joyce van Aalten over het maken van infographics. Vanochtend was het zover: een online workshop in Zoom, met een presentatie van Joyce. Natuurlijk gingen we het zelf uitproberen in Piktochart. Want dat was de Infographic Maker die Joyce gebruikt.

Beeld versus tekst

Ik zie mezelf als tekst ingesteld persoon en dat bleek ook wel tijdens deze workshop. Infographic hier, infographic daar, het deed me niet veel. Ik doe meer met lettertjes. Van tevoren had ik geen case ingestuurd, want die had ik niet. De case die we kregen over lezen onder kinderen interesseerde me op zich wel, maar ik kon er niets mee in de weinige tijd die we hadden. Wat heb ik dus gedaan? Mee gekeken met andere deelnemers die er wel wat mee konden, specifieke vragen bekeken, en ik heb het even gelaten. Pas later op de dag kwam ik op een idee, namelijk mijn eigen blog gebruiken voor een infographic. Kan ik het ingewikkeld maken? Natuurlijk. Heb ik niet gedaan.

Mijn eigen blog in een infographic

Mijn eigen blog is verdeeld in twee delen, namelijk ‘Ali’ waar ik blog over training, fitness, voeding en van alles en nog wat sinds de laatste weken. In ‘Stukjes’ blog ik over boeken, bloggen, de #WOT, toneel, over mijn vak en gemengd (wat ik nergens anders kwijt kan). Dat zijn ook de categorieën die ik als infospecialistnerd gebruik, en waar niemand verder naar kijkt (smiley inserted). Uw cijfernerd heeft een exceltabel met cijfers over de maanden en de jaren, maar helaas, dat was vanaf 2015, terwijl ik dus al zeventien jaar blog. Dus deze middag heb ik mijn cijfers bij zitten werken. De infographic hieronder is simpel, maar voor mij een manier om dit uit te proberen en uit te zoeken of ik nou echt alleen maar van de lettertjes ben. Het is een manier de cijfers van mijn blog te visualiseren. Confronterend is het trouwens wel, want waarom heb ik in 2005 niet geblogd? En ik zie nu pas hoge cijfers opdoemen, omdat ik elke dag aan het bloggen ben. Hetgeen trouwens geen verplichting moet worden.

infographic

Valt er nog wat op?

In 2009 ben ik met de afdeling ‘Ali’ begonnen, pas in 2015 ben ik daar aantallen mee gaan maken. In ‘Stukjes’, laat ik die categorie ‘Vakgericht’ aan andere collega’s over. Dat ga ik niet inhalen. Ik ben een boekblogger, dat zie ik wel. En die #WOT, dat wil ook wel lukken, zeker nu ik ze zelf maak. En over bloggen kan ik mijn mondje wel roeren. De cijfernerd in mij baalt wel dat dit blog er niet in zit, want die komt in ‘vakgericht’ en is nummer 485 in totaal in ‘Stukjes’. En zonder dit blog komt mijn totale totaal op 652. En daar laat ik het voor vandaag bij.

Songfestival in coronatijd: #ShineALight

1

Gooi een Songfestival in de cd-speler. 100%NL moet maar even wijken. Een goede keuze is bijvoorbeeld Eurovision, 4 cd’s en 1 dvd die ik inderdaad wel eens heb bekeken, heerlijke nostalgie in beeld. Ga vervolgens aan de slag met die burrito’s die voor vanavond op het menu staan, zodat die vanavond alleen nog maar in de oven hoeven. En wat een heerlijke liedjes komen langs. A Ba Ni Bi, dat Israëlische liedje waar niemand een woord van verstond en dat in 1978 won. En Hallelujah, dat in 1979 won.

2

Ik hoor bij #teamjeangu! Een fantastische zanger die we vanavond in het speciale programma Europe Shine a Light gaan horen. Ik was al diep onder de indruk van deze jongen toen hij in 2018 in de Passion zong. Hij was Judas Iskariot. Ik vind het nummer Grow prachtig, maar smaken verschillen want de bookmakers vinden het niet zo geweldig.

3

Voorbereiding! Op donderdagavond is een Eurovisie editie van de Beste Zangers uitgezonden en dat heb ik nog niet gezien. Ook de docu van Cornald Maas, Op weg naar de winst, moet ik nog bekijken. Wat Beste Zangers betreft, douze points voor de glitteroutfits van de dames en de mooie pakken van de heren. Twee dames still going strong: Maribelle (nummer 13 in 1984) en Lenny Kuhr (gewonnen in 1969). Wat zien die er geweldig uit.

4

Nerd alert, want ik ga alle deelnemers van de Beste Zangers noemen. Kim-Lian van der Meij zingt Ik wil alles met je delen (Maywood, 1990, 15e plaats) Zij heeft het jeugd songfestival gepresenteerd. René Froger zingt Nooit meer zonder jou (Nederlandse versie van On top of the world, Edsilia Rombley 2007, 21e plaats). Hij heeft natuurlijk zelf met de Toppers meegedaan in 2009 en heeft toen een 17e plaats bereikt. Lenny Kuhr zingt Birds (Anouk, 2013, 9e plaats). Lenny, één van de weinige Nederlanders die een eerste plaats heeft bereikt in 1969, samen met Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Ja, dat kon toen nog. Maribelle zingt The party’s over (Sandra Reemer, 9e in 1976) en zij heeft natuurlijk meegedaan in 1984 en bereikte toen een dertiende plaats met het ontzettend lieve Ik hou van jou. Emma Heesters zingt Net als toen (Corry Brokken, 1957, de puntentelling werd niet bekend gemaakt). Corry zong dit liefje 40 jaar voor de geboorte van Emma. Franklin Brown zingt One good reason (Marlayne, 8e plaats in 1999) Hij zingt nu met haar samen in de Eurostars: allemaal songfestivalliedjes. Zijn deelname was in 1996, samen met Maxine, met het liedje De eerste keer. Ze bereikten de zevende plaats. Thomas Berge is de laatste zanger met Arcade (Duncan Laurence, gewonnen in 2019). Ik moet zeggen, prachtig gezongen. Hij liet duidelijk blijken dat hij graag een keer mee wil doen met het Songfestival. En natuurlijk de presentator Edsilia Rombley die in 1998 en 2007 heeft meegedaan.

5

Hee, de docu De weg naar de winst. Wat valt op. Het verschil tussen Teach In die in 1975 won en Duncan Laurance die in 2019 won. Getty Kaspers die zelf haar make up deed, Duncan Laurance wiens optreden tot in de puntjes werd voorbereid met bijvoorbeeld een computeranimatie. Ruth Jacot komt aan het woord met wijze woorden: volg je hart. Luister niet naar andere meningen. Haar liedje Vrede, dat ze in 1993 zong, vind ik nog altijd één van de betere inzendingen van Nederland. Edsilia Rombley die in twee fases heeft meegedaan, één keer in 1998 met Hemel en Aarde, ze werd vierde. En de tweede keer in 2007, met On Top of the World, de fase met halve finales, die ze niet eens door kwam. Die halve finales begonnen trouwens in 2004. De omslag met goede artiesten die het wilden wagen. Anouk als eerste in 2013, een gebeurtenis waar Ilse DeLange inspiratie van kreeg, zij deed mee met de Common Linnets in 2014. En die weg naar de top werd bekroond met Duncan Laurance die Arcade naar de eerste plaats zong in 2019; Music first. always.

6

De alternatieve songfestival uitzending: Europe Shine a Light waar ik later updates van ga geven. Want lieve kijkbuiskindertjes, ik ga er even goed voor zitten. Vanavond misschien en anders morgen een update over deze avond. De neuroot in mij zegt ook dat er elke dag een blog moet komen en deze onafgemaakte is het even voor nu.

5. Update

Natuurlijk een dag later. Ik had gisteravond niet echt zin om nog te schrijven. En nu maak ik het niet lang. Het was zonder meer leuk en een aardig alternatief voor het echte songfestival. Het enige dat ik een beetje als kiespijn miste was de ellenlange puntentelling. Drie presentatoren, Chantal Janzen, Jan Smit en Edsilia Rombley die het prima deden. Ze lieten in een gezamenlijk optreden met Johnny Logan zien dat het een voordeel is dat zangers de presentatie doen. What’s another year kwam prima over. De gesprekken met alle ruim veertig deelnemers waren kort maar krachtig. Paar dingen die opvielen: Gali Atari die in 1979 won met Hallelujah zong het nu met de jeugd. Het blijft een ontroerend lied. NikkiTutorials die de online presentatie deed, was echt niet slecht. En Cornald Maas had weer snedig commentaar: “het regent goed bedoelde tegeltjes”. Shine a Light dat eerst door het Rotterdams Philharmonisch wordt gespeeld, het wordt al bijna gewoon, al die kleine hoofdjes op je scherm. Vervolgens wordt het door alle songfestivaldeelnemers gezongen. Joe, dat doet mijn songfestivalhart toch wel goed hoor. Heerlijk om te zien, van Katrina, die van the Waves, die op het eind verschijnt, had ik toch een ander beeld in mijn hoofd.

6

Geen Twitter dit jaar, ik heb me vorige jaren uitstekend geamuseerd met mijn telefoon op mijn schoot, maar ik wilde dit jaar de show zien en geen commentaar hebben op jurken en dergelijke. Volgend jaar hoop ik dat de wereld zo ver is dat er weer een feestelijke show kan komen met halve finales en een finale en een hoop commentaar op Twitter, want op die manier beleef je het toch samen. Het blijft toch een feestje.

Verpieteren: #WOT deel 20, 2020

Ik heb het een tijdje gehad, het idee dat ik zat te verpieteren en dat het allemaal niet zo goed ging. Daar ben ik een beetje overheen. Dat is eigenlijk vanaf deze week. Het scheelt gewoon dat ik veel contact heb gehad met mensen. Ik ben plat gebeld dinsdag op mijn verjaardag.

Het #WOT woord van vandaag is:

Verpieteren = 1) Verkommeren, 2) verleppen, 3) verwelken, 4) wegkwijnen.

In deze tijd van de intelligente lockdown kan het een probleem zijn. De mens is een sociaal dier. Op LinkedIn las ik het verhaal van een dame die aan het verpieteren was omdat ze contact met andere mensen, familie, klanten en dergelijke miste. Maar ze zag wel in dat ze zelf haar ergste vijand was door zichzelf zielig te vinden. Ik zie dat ook wel. Zit een aantal weken thuis, uit je gewone doen, in één ruk uit al je sociale contacten gegooid en het zit eraan te komen. Ieder mens reageert daar anders op en ieder mens komt er op een andere manier uit. Aan mijn eigen manier van doen zie ik een ontwikkeling. Deze week vroeg iemand in welk stadium we zitten wat betreft de corona crisis, ze doelde op een Kubler-Ross model dat loopt van ontkenning naar boosheid, depressie, marchanderen en acceptatie. Iemand anders antwoordde dat ze per dag in al die stadia kan wisselen. Ik zit ongeveer tussen die laatste twee fases in maar schiet ook wel eens terug naar die boosheid en depressie.

verpieteren

Schrijf je mee?

En jij? Ben je aan het verpieteren of vind je het juist heerlijk? Thuis werken, niet gestoord worden door lastige mensen. Of denk je juist aan iets heel anders bij dit woord? Ik hoor het graag van je. Laat een reactie achter bij dit bericht.

#WOT betekent Write on Thursday. Iedere donderdag verzin ik een woord waar je over kunt schrijven (bloggen, vloggen of ploggen). Niets moet, alles mag. Je kunt op ieder moment instappen.

Herinrichting

Ik was het ineens zat vandaag en heb aan herinrichting van mijn werkplek gedaan. Tot nu toe had ik de eettafel tegen mijn boekenkast aangeschoven, nu heb ik het omgedraaid. Een mens mag af en toe zijn thuiskantoor herinrichten vind ik. De boekenkast staat nu vrij en ik kan overal weer kijken. Ik heb meteen de rotzooi op de tafel eens een plek elders gegeven en ik heb weer ruimte.

Ruimte in mijn hoofd

Nou begon ik vanochtend wat later aan mijn werk, want de feestvreugde van mijn verjaardag gisteren had er voor gezorgd dat ik ietwat te laat naar bed was gegaan en ietwat te laat eruit was gekomen. Dan scheelt het wel dat je geen reistijd hebt. Maar ik merkte vandaag dat ik er wat rustiger in stond dan de afgelopen weken. Ik had behoorlijk wat mail die ik achter elkaar heb beantwoord. Uit het antwoord van de Amerikaanse verkoper van gisteren bleek dat hij het wel op prijs had gesteld dat ik even met hem had zitten kletsen. Dat is dan ook weer fijn. De rest van de mail kon ik zo afhandelen en in de middag heb ik lekker zitten werken. Gewoon doorwerken, dingen uitzoeken, vinkjes op de to do lijst. Helemaal fijn.

https://www.flickr.com/photos/alyda/49890607028/in/dateposted-public/

Mijn ‘nieuwe’ werkplek

De tafel staat nu tegen een muur, in plaats van tegen de boekenkast. Er is aardig wat rotzooi weg, dat is allemaal strategisch verborgen achter die plant. De plant, een geranium antique heb ik vandaag van een vriendin gekregen, want ze schaamde zich vreselijk dat ze mijn verjaardag was vergeten. Wat nu nog op tafel ligt, hoort bij mijn werkspullen.

Een nieuwe ervaring: luisterverhalen

Ik kwam ze tegen bij het opruimen, twee cd’s met luisterverhalen. Ik had ze nooit beluisterd. Vanmiddag kwam het er dus eindelijk van. Het zijn twee cd’s met romantische verhalen.

Rosita Steenbeek – Roberto

Een vrouw vertelt over haar leven met Roberto. Naarmate het verhaal vordert blijkt dat hij psychiater is. Ze vieren oud en nieuw in een hotel met vrienden van hem. De relatie gaat niet goed en het stel gaat uit elkaar. Ik heb ondertussen al begrepen dat deze Roberto een rol speelt in meerdere boeken van Rosita Steenbeek. Vind ik het verhaal leuk? Nee, deze bevalt niet zo. Ik vind de vrouwelijke hoofdpersoon ietwat hysterisch en onsympathiek, Roberto vind ik ook niet geweldig.

Vrouwkje Tuinman – Wolf

Een verhaal dat zo weinig indruk maakt dat ik een paar uur na het luisteren weinig meer van af weet. Dat is niet zo goed. Wolf is de bijnaam van een jonge man, waar de vrouwelijke hoofdpersoon helemaal gek van is.

Fiona Rempt – Aan de andere kant van de muur

Madelief krijgt een nieuwe buurman, Thierry, en is daar vanaf de eerste minuut stapel verliefd op. We krijgen het hele verhaal te horen hoe ze hem aan de haak wil slaan. Leuke personages, en verreweg het beste verhaal van de drie. Spoil ik als ik zeg dat ze elkaar krijgen na een stevig misverstand? Dat is toch niet spoilen bij romantische verhalen toch? Rempt is trouwens een schrijfster van kinderboeken, wat verklaart waarom ik nog nooit van haar gehoord heb, en heeft ook verhalen geschreven.

De luisterervaring

Bij luisterverhalen is het belangrijk welke stem je in je oren krijgt. Dat vond ik bij deze wat tegenvallen. Drie verhalen waarin een vrouw de hoofdpersoon is en ze worden alle drie door een man voorgelezen. Ik zou dan eerder een vrouw verwachten. Verder vond ik de scheiding tussen de verhalen slecht op te vangen. Drie keer dezelfde man, je hoort nauwelijks wanneer een nieuw verhaal begint. Ik vind het wel fijn te luisteren als ik ondertussen iets anders doe. Een haakwerkje erbij is prima te doen, terwijl een boek lezen en haken niet te doen is. Je moet er wel bij blijven. Even dat bliepje onderzoeken op je computer en chats lezen is niet te verenigen met een luisterverhaal. Ook de keuken inlopen om iets te pakken moet je niet doen. Ik raakte echt de draad kwijt op dat moment. Het was geen slechte ervaring en misschien een aanleiding om nu ook podcasts te gaan luisteren. Ik weet niet of ik nu boeken ga luisteren, de tweede cd met verhalen ga ik nog wel luisteren.

Alweer blogplanning

Nog steeds is blogplanning niets voor me, maar lijkt het me wel handig. Niet volgens zo’n formulier waarin je dan van alles invult en rekening gaat houden met feestjes en dergelijke. Of een kalender waar andere bloggers gebruik van maken, maar ja, dat zijn bloggers die geld willen verdienen met hun blog. En dat hoeft niet voor mij. Ik wil zelfs geen reclame aangezien ik dat bij andere bloggers buitengewoon storend vind.

blogplanning
Afbeelding van Gerd Altmann via Pixabay

Waarom nou die blogplanning?

Ik heb een paar weken geleden in een opwelling de #WOT overgenomen van Irene. Een schrijfoefening Write on Thursday die dus – juist ja – elke donderdag moet verschijnen. De #WOT verschijnt al jaren, ik doe er zelf al sinds 2015 aan mee, en zou niet eens weten hoeveel ik er heb geschreven. Een waagstuk is het wel voor me, want ik heb lang niet alle weken meegeschreven. En nu mag ik het dus elke week doen. Dat vereist wat planning zodat ik niet op donderdagochtend peentjes zwetend een woord mag verzinnen. En het vereist ook wat studie bij mijn voorgangers, Martha en Irene, want welke woorden hebben zij gebruikt? Die eerste drie weken kwam ik wel door, maar nu moet ik gaan uitkijken dat ik niet ga dubbelen.

Nog zo iets

Elke dag bloggen is een leuk idee, een nog leuker idee is een voorraad aan te leggen van concepten, ideeën en wat dies meer zei. Want elke dag ergens tegen het eind van de middag te bedenken wat ik zal schrijven is leuk in deze thuiswerktijden, maar wordt minder leuk zo gauw ik weer elke dag naar het kantoor mag. Tijd om dat notitieboekje weer op te poetsen en te kijken of die pagina met blogideeën nog actueel is. Wellicht ook weer eens een minibiebje bezoeken. Misschien wel twee ook, want daar heb ik wel tijd voor en het is een goede besteding van een fietstochtje.

Afsluiter

Voorstellen voor woorden voor de #WOT zijn zeer welkom, want dan kan ik daar ook een voorraadje van aanleggen.

Over De vergelding van Jan Brokken

Het was één van de boeken die ik mee had genomen uit de bibliotheek, twee maanden geleden. Ik had een interview met Jan Brokken gelezen in de Volkskrant, het interesseerde me en ik heb een paar boeken meegenomen. Niet alleen Schrijven, een boek gevuld met interviews met diverse schrijvers, maar ook Het hoe: over het schrijven van romans, verhalen en non-fictie. En ik had een roman meegenomen, namelijk De vergelding. Een roman over de oorlogstijd in Rhoon, een dorp vlakbij mijn geboortedorp Barendrecht. Op driekwart van het boek kan ik me alleen maar verbazen over de samenleving in die tijd.

De inhoud

Jan Brokken groeide op in Rhoon, een Zuid-Hollands dorp dat sinds de oorlog een geheim met zich meedraagt. Door sabotage vindt in 1944 een Duitse soldaat de dood. De vergelding van de moffen is verschrikkelijk: zeven mannen uit Rhoon worden geëxecuteerd, hun vrouwen en kinderen uit hun huis verdreven, have en goed in brand gestoken. Wie pleegde de aanslag op de Duitse soldaat? Waarom? Of was het toch een dom ongeluk met fatale gevolgen? Tot op de dag van vandaag maken de dorpsbewoners elkaar verwijten. In De vergelding reconstrueert Jan Brokken de gebeurtenissen aan de hand van duizenden pagina’s processtukken, getuigenverhoren en 185 interviews met betrokkenen. Net als hij denkt te weten hoe het zit, krijgt het verhaal een compleet andere wending.

Is het goed, is het fout?

Het is een dorp, en daarom zal er wel veel gekletst worden over die vrouwen die omgaan met de bezetter. Niet in het minst over de twee zussen De Regt, waarvan de jongste, Sandrien, veertien is. Over Dirkje Veth, wiens man in dienst was toen de oorlog uitbrak, Arend-Jan vluchtte het land uit. Dirkje moest voor zichzelf en haar twee dochters zorgen, zonder hulp van haar schoonouders die het te duur vonden om eten voor hun kleindochters te verschaffen. Na de bevrijding was er een lijst van dertig namen van vrouwen die met de vijand waren omgegaan, en waarmee afgerekend moest worden. Maar er werd wel rekening gehouden met rangen en standen. Het kaalknippen stopte bij de dochter van de burgemeester die op plaats vijftien stond. En daar zie je ook de verwondering van Brokken. Zo’n klein dorp en dan toch dertig vrouwen die met de vijand hadden geheuld.

Rhoon de vergelding

De vergelding: een dorp in tijden van oorlog / Jan Brokken. – 14e dr. – Amsterdam: Uitgeverij Atlas Contact, 2014.
ISBN 978-90-450-2748-7

De samenleving in Rhoon

Hervormd, gereformeerd, katholiek, dat was er allemaal in Rhoon, en dat kan ik me ook wel herinneren van mijn eigen jeugd in Barendrecht, waar ongeveer elke drie straten een kerk gevonden kon worden. En dat onderscheid werd duidelijk gemaakt in Rhoon. Onderling trouwen, jawel, maar dan moest wel minstens één persoon van geloof veranderen. Je ziet de rangen en de standen, de onderlinge verhoudingen, de mensen die elkaar niet moeten. De hele samenleving verandert in deze oorlogstijd en dat vind ik dan wel knap in dit relaas. Brokken kan dat beschrijven. Was het eerste hoofdstuk nog wat lastig te lezen, door de volgende hoofdstukken kon ik het boek niet meer neerleggen. Er wordt door gegraven, ook naar de identiteit van die ene Duitse soldaat die blijkbaar op het verkeerde moment op een dijk aanwezig was. Die ene gebeurtenis die zoveel invloed had op de levens van de Rhoonaren. Het is een fascinerend boek. Eén van de beste boeken die ik over de Tweede Wereldoorlog heb gelezen.

Vrijheid, #WOT deel 19, 2020

Deze week wordt 75 jaar bevrijding gevierd, ook in deze vreemde tijd is een woord als vrijheid volledig op zijn plaats.

Het #WOT woord van vandaag is:

Vrijheid = 1) het vrij zijn; onafhankelijkheid, vrijheid, blijheid, iedereen moet maar doen waar hij zin in heeft, 2) daad die de gewone grenzen overschrijdt; zich vrijheden veroorloven.

Ik heb veel gelezen over de Tweede Wereldoorlog, een periode die in ons land als zwart wordt ervaren. Toen we uiteindelijk in 1945 onze vrijheid herwonnen, waren er veel levens verloren gegaan. En sindsdien zijn we vrij en vieren dat elk jaar. Bij de dodenherdenking worden veel groepen herdacht. Want veel groepen zijn ook het slachtoffer geworden van de oorlog. Maar dat is niet waar ik het uiteindelijk over wil hebben. Daar heeft Arnon Grunberg het over gehad in zijn indrukwekkende rede. Ook koning Willem Alexander sprak erover.

vrijheid

Ironie

In deze crisistijden van een corona virus vinden veel mensen het ironisch dat de lockdown juist in het dit jaar van 75 jaar vrijheid gebeurt. Want, zo zegt men, we worden in onze vrijheid beknot. Ik denk er wat meer genuanceerd over, want ja, we moeten even met zijn allen wat vrije veren laten, maar daar staat hopelijk een goede uitkomst tegenover. De corona crisis gaat gepaard met veel slachtoffers, veel mensen die niet hadden gedacht ziek te worden of zelfs dood te gaan. Hopelijk beperken we dat met zijn allen.

En jij? Wat voel je bij dit woord? Denk je aan de oorlog? Of aan onze vrijheid in het algemeen? Of denk je aan heel andere dingen? Ik hoor het graag van je. Laat een reactie achter bij dit bericht.

#WOT betekent Write on Thursday. Iedere donderdag verzin ik een woord waar je over kunt schrijven (bloggen, vloggen of ploggen). Niets moet, alles mag. Je kunt op ieder moment instappen.