Het scheelde maar weinig of ik had deze week een boek dwars door de kamer geslingerd. Na het eerste boek van Andy McDermott wilde ik dolgraag het eerste deel lezen, The Hunt for Atlantis, maar de Engelse editie was uitgeleend en verder alleen maar in Nederlandse vertaling aanwezig, De jacht op Atlantis. Dat mag geen probleem heten in een fatsoenlijke vertaling, tot ik het volgende tegenkwam:

‘Kloothommel!’ snauwde ze en ze mepte met haar vuist tegen de wand van het wc-hokje.
‘Doctor Wilde?’ zei een bekende stem vanuit het hokje ernaast. Professor Rothschild.
Fuck! ‘Eh… nee, Engels niet spreken!’ snaterde Nina.

Snaterde. Ze snaterde. Een eend snatert, een gans snatert, een peuter snatert, maar een vrouw die net een groot projectvoorstel afgewezen heeft gezien, snatert niet.

Het #WOT woord van deze week is:

Snateren = 1) eendengeluid, 2) gakken, 3) geluid van een gans, 4) kakelen, 5) klabetteren, 6) geluid van een kalkoen, 7) klappen, 8) kletsen.

Dan komt daarbij dat ik een halve bladzijde verder een man tegenkom die volgens de beschrijving niet langer dan één meter zestig is en dan denk ik, klopt dat wel? Amerikaans boek, rekent in voeten, een man is in de regel toch een stukje langer dan 1.60. En zo zijn er wel meer dingen in dit boek, dat op deze manier niet fijn weg leest. Ik ben nog aan het twijfelen of ik doorlees, of wacht tot de Engelse editie weer beschikbaar is. Dat snateren zit me hoog. Nee meneer de vertaler, dat doet een vrouw niet.

Schrijf je mee?

Wat vind jij ervan? Praat je of snater je? Of heb je heel andere associaties met dit woord. Schrijf mee en laat een reactie achter bij dit bericht.

Update 1 juli 2020

De oorspronkelijke Engelstalige editie zegt: Nina gabbled. Mijn dikke Van Dale zegt bij gabble, kakelen, snateren, kwebbelen, kletsen. Dat lezend denk ik dat Andy McDermott een ander woord had moeten kiezen.

#WOT betekent Write on Thursday. Iedere donderdag verzin ik een woord waar je over kunt schrijven (bloggen, vloggen of ploggen). Niets moet, alles mag. Je kunt op ieder moment instappen.

Je komt af en toe mooie woorden tegen, en stoethaspel vind ik er één van. Een zoektocht op Twitter leverde op dat heel veel politici stoethaspels worden genoemd. En niet in de meest gunstige betekenis van het woord. Maar het is eigenlijk een heel oud woord dat al in 1786 werd gebruikt en dan het meest voor onhandige mensen.

Het #WOT woord van deze week is:

Stoethaspel = 1) onhandig persoon, 2) onbeholpen persoon, 3) stoetel, 4) kluns, 5) lummel

Het was me een waar genoegen dit prachtige woord te onderzoeken, aangezien ik fijn verdwaald raakte op één van de leukste websites van Nederland, namelijk Delpher. Hier kan je niet alleen in kranten zoeken, maar ook in boeken, waarvoor je vervolgens vaak naar de digitale bibliotheek der Nederlandse letteren wordt verwezen. En die site is ook fijn. Want het blijkt wel dat hoewel het woord nog steeds wordt gebruikt, het vooral in de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw populair was. Zie bijvoorbeeld Cissy van Marxveldt in De toekomst van Marijke. Dit meesterwerkje verscheen voor het eerst in 1938.

Zo zaten ze beide aan de kant van de haard. Het armzalige zonnetje was verdreven, de natuur was stil en triest… Maar Han’s ogen waren opgeleefd, en hij doceerde:
‘Kijk Marijke, nu heb je je weer vergist. Je hadt de boer niet direct moeten spelen. Die mag je toch verzwijgen.’
‘Waar ook. Ja, ik ben een stoethaspel,’ zei Marijke.
Han legde even, als verlegen, zijn hand op haar mouw. ‘Vin je ’t prettig?’
‘O, ènig!’ jokte Marijke.

Dan Cor Lindeman die in Kwikstaartje (1936) het woord gebruikt en het lijkt te zijn uitgevonden voor een dienstmeisje.

Dan de topper, de schrijfster Alie Smeding, later Alie van Wijhe-Smeding, zij gebruikt het woord veelvuldig. In 1920 gebruikt ze het voor het eerst in Mensen uit ‘n stil stadje. Het taalgebruik wordt verklaard door het feit dat deze schrijfster haar ervaringen uit Enkhuizen en de gereformeerde samenleving gebruikte in haar boeken. Tijdens het Interbellum was ze een bekende en populaire schrijfster, tegenwoordig vinden we haar werk wat verouderd.

Kee wroette dan in d’r zware losgeslierte haar, de weggeglipte en weer bijeen vergaarde spelden stijf tusschen d’r gespannen lippen en zoo onderhand ze ‘r dikke vlechten hoog optuitte en ‘r gewikst speld na speld inpriemde, weerlei ze kribbig en met d’r altijd winnende gevatheid. ‘Kan ie dan altemet z’n hoofd niet buite de ark gestoke hebbe om ’n luchie te scheppe, stoethaspel, ’t zel d’r ook maar geen stinkboel geweest hebbe met al dat gedierte…’ D’r praten, hoewel ’t d’r in ’t minst niet belette die zin uit te kwekken, verbrobbelde toch doordat Sien d’r ongeduldig tusschendoor raffelen kwam. ‘Deuze dan? Is ’t deuz’? Aj-jij ’t beter weten heremiet, zèg ’t dan, is ’t déúz’…?’
Kee dan toch eventjes, los uit d’r neteligheid, had echies ’n lachie, tòch bleef in ’t loeren van d’r bedachtzame blikken ’n achterhoudendheid. ‘’t Kan ’n kind ommers zien, dat is Jones in de wallevisch. Waar Jones dan zit…? Nogal wiedus, stoethaspel, ìn de wallevisch z’n buik n’tuurluk, dat hoogtetje is z’n staart, ’t heb ommers niks van ’n offer en Abram mot ‘r toch bij staan met-ë Ezau of zooies’. Kee richtte zich dan wat meer op en d’r blikken meden ’t kijken naar de tegel in ’t onderste rijtje bij de vloer. 

Schrijf je mee?

En jij? Ik vind mezelf geen stoethaspel, maar misschien vind jij dat wel. Of hecht je een heel andere betekenis aan dit woord? Schrijf je mee? Laat een reactie achter bij dit bericht.

#WOT betekent Write on Thursday. Iedere donderdag verzin ik een woord waar je over kunt schrijven (bloggen, vloggen of ploggen). Niets moet, alles mag. Je kunt op ieder moment instappen.